MCQ Type 1.
১. ডেল্টনৰ পৰমাণুবাদ সম্পর্কে তলৰ কোনকেইটা উক্তি সত্য?
(i) সকলো পদাৰ্থ পৰমাণু নামৰ অতি ক্ষুদ্ৰ কণাৰে গঠিত।
(ii) পৰমাণুবোৰ ৰাসায়নিক বিক্রিয়া এটাত সৃষ্টি বা বিনাশ কৰিব পাৰি।
(iii) নির্দিষ্ট মৌলৰ পৰমাণুবোৰৰ ভৰ একেই।
(iv) যৌগ গঠনৰ বাবে পৰমাণুবোৰ অখণ্ড সংখ্যাৰ সৰল অনুপাতত যোজিত হয়।
(a) (i), (ii), (iv)
(b) (i), (iii), (iv)
(c) (ii), (iii), (iv)
(d) (i), (ii), (iii), (iv)
উত্তৰ: (b) (i), (iii), (iv)
২. ৰাসায়নিক সংযোগৰ বিধিসমূহ সম্পর্কে তলৰ কোনকেইটা উক্তি সত্য?
(i) লেভয়ছিয়াৰ আৰু প্রাউষ্টে এই বিধিসমূহ প্রতিষ্ঠা কৰিছিল।
(ii) ভৰৰ নিত্যতা বিধি মতে ৰাসায়নিক বিক্রিয়াত ভৰৰ সৃষ্টি বা বিনাশ হ'ব পাৰে।
(iii) স্থিৰানুপাত বিধি মতে যৌগত মৌলসমূহ নির্দিষ্ট ভৰৰ অনুপাতত থাকে।
(iv) পানীৰ অণুত হাইড্র'জেন আৰু অক্সিজেনৰ ভৰৰ অনুপাত ১:৮।
(a) (i), (iii), (iv)
(b) (i), (ii), (iii)
(c) (ii), (iii), (iv)
(d) (i), (ii), (iv)
উত্তৰ: (a) (i), (iii), (iv)
৩. ম'লৰ ধাৰণা সম্পর্কে তলৰ কোনকেইটা উক্তি সত্য?
(i) ১ ম'ল পদাৰ্থত টা কণিকা থাকে।
(ii) ম'ল শব্দটো উইলহেল্ম অষ্টবাল্ডে অৱতাৰণা কৰিছিল।
(iii) ১ ম'ল অক্সিজেন গেছৰ ভৰ ১৬ গ্ৰাম।
(iv) পদাৰ্থৰ পৰিমাণক ভৰতকৈ অণু বা পৰমাণুৰ সংখ্যাত প্ৰকাশ কৰিবলৈ ম'ল ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
(a) (i), (ii), (iii)
(b) (i), (ii), (iv)
(c) (ii), (iii), (iv)
(d) (i), (iii), (iv)
উত্তৰ: (b) (i), (ii), (iv)
৪. ৰাসায়নিক সংকেত লিখাৰ নিয়ম সম্পর্কে তলৰ কোনকেইটা উক্তি সত্য?
(i) আয়নৰ ওপৰত যোজ্যতা বা আধান সমতুল হৈ থাকিব লাগিব।
(ii) ধাতু আৰু অধাতুৰে গঠিত যৌগত অধাতুটোৰ নাম প্রথমে লিখা হয়।
(iii) বহু পাৰমাণবিক আয়নেৰে গঠিত যৌগত আয়নৰ অনুপাতক সূচিত কৰোতে বন্ধনী ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
(iv) কেলছিয়াম অক্সাইডৰ সংকেত CaO।
(a) (i), (ii), (iii)
(b) (i), (iii), (iv)
(c) (ii), (iii), (iv)
(d) (i), (ii), (iii), (iv)
উত্তৰ: (b) (i), (iii), (iv)
৫. পৰমাণুৰ আকাৰ আৰু পাৰমাণৱিক ভৰ সম্পর্কে তলৰ কোনকেইটা উক্তি সত্য?
(i) পাৰমাণবিক ব্যাসার্দ্ধ নেন'মিটাৰত জোখা হয়।
(ii)
(iii) পাৰমাণৱিক ভৰ একক হিচাপে C-12 সমস্থানিকক বাচি লোৱা হৈছিল।
(iv) C-12 ৰ এটা পৰমাণুৰ ভৰৰ ঠিক ১/১৬ অংশৰ সমান ভৰেই এক পাৰমাণৱিক ভৰ একক।
(a) (i), (ii), (iii)
(b) (i), (iii), (iv)
(c) (ii), (iii), (iv)
(d) (i), (ii), (iv)
উত্তৰ: (a) (i), (ii), (iii)
৬. অণুৰ পাৰমাণৱিকতা সম্পর্কে তলৰ কোনকেইটা উক্তি সত্য?
(i) আর্গন (Ar) এক পাৰমাণৱিক।
(ii) অক্সিজেন () দ্বি-পাৰমাণৱিক।
(iii) ফছফ'ৰাছ চর্তু-পাৰমাণৱিক।
(iv) ছালফাৰ দ্বি-পাৰমাণৱিক।
(a) (i), (ii), (iii)
(b) (i), (iii), (iv)
(c) (ii), (iii), (iv)
(d) (i), (ii), (iii), (iv)
উত্তৰ: (a) (i), (ii), (iii)
৭. আয়ন আৰু আয়নীয় যৌগ সম্পর্কে তলৰ কোনকেইটা উক্তি সত্য?
(i) ঋণাত্মক আধানযুক্ত আয়নক কেটায়ন বোলা হয়।
(ii) ধনাত্মক আধানযুক্ত আয়নক এনায়ন বোলা হয়।
(iii) ছডিয়াম ক্ল'ৰাইডত ধনাত্মক ছডিয়াম আয়ন আৰু ঋণাত্মক ক্ল'ৰাইড আয়ন থাকে।
(iv) একাধিক পৰমাণুৰ আধানযুক্ত গোটক বহুপাৰমাণৱিক আয়ন বোলা হয়।
(a) (i), (ii)
(b) (iii), (iv)
(c) (i), (iii), (iv)
(d) (ii), (iii), (iv)
উত্তৰ: (b) (iii), (iv)
৮. মৌলৰ চিহ্ন সম্পর্কে তলৰ কোনকেইটা উক্তি সত্য?
(i) প্রথম আখৰটো সদায় বৰফলা আখৰত লিখা হয়।
(ii) দ্বিতীয় আখৰটো সৰুফলা আখৰত লিখা হয়।
(iii) ক'বাল্টৰ চিহ্ন CO।
(iv) ছ'ডিয়ামৰ চিহ্ন Na।
(a) (i), (ii), (iii)
(b) (i), (iii), (iv)
(c) (i), (ii), (iv)
(d) (ii), (iii), (iv)
উত্তৰ: (c) (i), (ii), (iv)
৯. পানীৰ অণুৰ বিষয়ে তলৰ কোনকেইটা উক্তি সত্য?
(i) পানীৰ ৰাসায়নিক সংকেত
(ii) পানীত হাইড্র'জেন আৰু অক্সিজেনৰ ভৰৰ অনুপাত ১:৮
(iii) পানীৰ অণুত পৰমাণুৰ সংখ্যাৰ অনুপাত ২:১
(iv) পানীৰ আণৱিক ভৰ ২০u
(a) (i), (ii), (iii)
(b) (i), (iii), (iv)
(c) (ii), (iii), (iv)
(d) (i), (ii), (iv)
উত্তৰ: (a) (i), (ii), (iii)
১০. প্রাচীন ভাৰতীয় দার্শনিকসকলৰ অৱদান সম্পর্কে তলৰ কোনকেইটা উক্তি সত্য?
(i) মহর্ষি কণাদে পদাৰ্থৰ ক্ষুদ্রতম অবিভাজ্য কণাবোৰক 'পৰমাণু' নাম দিছিল।
(ii) পকুধা কাট্যায়ামে এই মতক বিশদভাৱে দাঙি ধৰিছিল।
(iii) তেওঁলোকে পৰমাণুৰ গঠন পৰীক্ষামূলকভাৱে প্ৰমাণ কৰিছিল।
(iv) পৰমাণুৰ ধাৰণা খ্রীষ্টপূর্ব ৫০০ চনতেই ভাৰতত বিবেচনা কৰা হৈছিল।
(a) (i), (ii), (iii)
(b) (i), (ii), (iv)
(c) (ii), (iii), (iv)
(d) (i), (iii), (iv)
উত্তৰ: (b) (i), (ii), (iv)
MCQ Type 2.
১. পাৰমাণৱিক ভৰ নিৰ্ণয়ৰ বাবে C-12 সমস্থানিকক প্ৰমাণ নির্দেশক হিচাপে বাচি লোৱাৰ সর্বোৎকৃষ্ট কাৰণ তলৰ কোনটোৱে আগবঢ়াইছে?
(a) কার্বন পৃথিৱীত আটাইতকৈ বেছি পোৱা যায়।
(b) ইয়াৰ ভৰৰ ঠিক ১/১২ অংশই বেছিভাগ মৌলৰ পাৰমাণৱিক ভৰ পূৰ্ণসংখ্যা হিচাপে দিয়ে আৰু ইয়াক ১৯৬১ চনত সর্বত্রে গ্ৰহণযোগ্য একক হিচাপে লোৱা হয়।
(c) ই আন মৌলৰ লগত সহজে বিক্রিয়া নকৰে।
(d) কার্বন সকলো জীৱিত প্ৰাণীৰ মূল উপাদান।
উত্তৰ: (b)
২. ৰাসায়নিক বিক্রিয়া এটাত ভৰৰ নিত্যতা বিধি প্রযোজ্য হোৱাৰ সর্বোৎকৃষ্ট ব্যাখ্যা তলৰ কোনটো?
(a) ৰাসায়নিক বিক্রিয়াত নতুন পদাৰ্থৰ সৃষ্টি হয়।
(b) ৰাসায়নিক বিক্রিয়াত পৰমাণুবোৰৰ কেৱল পুনৰ্বিন্যাস হয়, সিহঁতৰ সৃষ্টি বা বিনাশ নহয়।
(c) বিক্রিয়কবোৰ গেছীয় অৱস্থাত থাকে।
(d) বিক্রিয়াত তাপ শক্তি নির্গত হয়।
উত্তৰ: (b)
৩. আয়নীয় যৌগত বহুপাৰমাণৱিক আয়নৰ সংকেত লিখোঁতে বন্ধনী ব্যৱহাৰ কৰাৰ কাৰণ কি?
(a) ই আয়নটোৰ নাম বুজাত সহায় কৰে।
(b) যৌগত আয়নটোৰ একাধিক গোট থাকিলে তাক স্পষ্টকৈ বুজাবলৈ।
(c) ই আয়নৰ আধান বৃদ্ধি কৰে।
(d) বন্ধনীয়ে আয়নটোক প্রশম কৰে।
উত্তৰ: (b)
৪. নিষ্ক্রিয় গেছসমূহৰ (যেনে: আর্গন, হিলিয়াম) অণু এক পাৰমাণৱিক হোৱাৰ কাৰণ কি?
(a) সিহঁতৰ ভৰ অতি কম।
(b) সিহঁতে ৰাসায়নিকভাৱে আন পৰমাণুৰ লগত যুক্ত নহৈ স্বাধীনভাৱে থাকিব পাৰে।
(c) সিহঁতৰ বিষাক্ত গুণ আছে।
(d) সিহঁত তৰল অৱস্থাত থাকে।
উত্তৰ: (b)
৫. ৰসায়ন বিজ্ঞানত 'ম'ল'ৰ ধাৰণা অৱতাৰণা কৰাৰ সর্বোৎকৃষ্ট কাৰণ কি?
(a) পৰমাণুৰ আকাৰ জুখিবলৈ।
(b) পদাৰ্থৰ ৰাসায়নিক সংকেত লিখিবলৈ।
(c) পদাৰ্থৰ পৰিমাণক ভৰতকৈ তাত থকা অণু বা পৰমাণুৰ নির্দিষ্ট সংখ্যাৰ ভিত্তিত প্রকাশ কৰাটো ৰাসায়নিক বিক্রিয়াৰ হিচাপত অধিক সুবিধাজনক।
(d) ই পদাৰ্থৰ ৰং নিৰ্ণয় কৰে।
উত্তৰ: (c)
৬. ডেল্টনৰ পৰমাণু তত্ত্বে স্থিৰানুপাত বিধিটো কিদৰে ব্যাখ্যা কৰে?
(a) সকলো পৰমাণু একে।
(b) যৌগ গঠনৰ বাবে পৰমাণুবোৰ অখণ্ড সংখ্যাৰ সৰল আৰু নির্দিষ্ট অনুপাতত যোজিত হয়।
(c) পৰমাণুবোৰ অবিভাজ্য।
(d) পৰমাণুৰ ভৰ সলনি হ'ব পাৰে।
উত্তৰ: (b)
৭. প্ৰথমতে অক্সিজেনক পাৰমাণৱিক ভৰৰ একক হিচাপে লোৱাৰ কাৰণ কি আছিল?
(a) ই সহজে পোৱা যায়।
(b) ই উশাহত লোৱা হয়।
(c) অক্সিজেনে বহুসংখ্যক মৌলৰে সৈতে বিক্রিয়া কৰিছিল আৰু ই সৰহভাগ মৌলৰে ভৰ পূর্ণসংখ্যা হিচাপে দিছিল।
(d) অক্সিজেনৰ ৰং নীলা।
উত্তৰ: (c)
৮. সংকেত গোট ভৰৰ ধাৰণাটো কেৱল আয়নীয় যৌগৰ ক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰাৰ কাৰণ কি?
(a) আয়নীয় যৌগত স্বতন্ত্র অণু নাথাকে, বৰঞ্চ আয়নসমূহৰ এক নির্দিষ্ট জ্যামিতিক সজ্জাহে থাকে।
(b) আয়নীয় যৌগ পানীত অদ্রৱণীয়।
(c) আয়নীয় যৌগ কেৱল ধাতুৰে গঠিত।
(d) আয়নীয় যৌগবোৰ গেছীয়।
উত্তৰ: (a)
৯. পানীৰ অণুক দ্বি-পাৰমাণৱিক নুবুলি বহু-পাৰমাণৱিক বোলাৰ কাৰণ কি?
(a) ইয়াত দুটা অক্সিজেন পৰমাণু আছে।
(b) ইয়াত মুঠ তিনিটা (দুটা হাইড্র'জেন আৰু এটা অক্সিজেন) পৰমাণু আছে।
(c) ই তৰল।
(d) ই সাৰ্বজনীন দ্রাৱক।
উত্তৰ: (b)
১০. পৰমাণুসমূহ খালী চকুৰে দেখা নোপোৱাৰ কাৰণ কি?
(a) সিহঁতৰ ৰং নাই।
(b) সিহঁত অতি বেগেৰে ঘূৰি থাকে।
(c) সিহঁতৰ আকাৰ অতি নগণ্য (ব্যাসার্দ্ধ প্রায় মিটাৰ)।
(d) পোহৰে সিহঁতক ভেদ কৰিব নোৱাৰে।
উত্তৰ: (c)
MCQ Type 3.
১. দাবী (A) আৰু কাৰণ (R) বিচাৰ কৰি শুদ্ধ বিকল্পটো বাছি উলিওৱা:
দাবী (A): ৰাসায়নিক বিক্রিয়া এটাত বিক্রিয়ক আৰু বিক্রিয়াজাত পদাৰ্থৰ মুঠ ভৰ সমান থাকে।
কাৰণ (R): ডেল্টনৰ মতে পৰমাণুবোৰ অবিভাজ্য কণা যাক সৃষ্টি বা বিনাশ কৰিব নোৱাৰি।
(a) (A) আৰু (R) উভয়ে সত্য; আৰু (R), (A)ৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা।
(b) (A) সত্য, কিন্তু (R) অসত্য।
(c) (A) আৰু (R) উভয়ে সত্য; কিন্তু (R), (A)ৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা নহয়।
(d) (A) অসত্য, কিন্তু (R) সত্য。
উত্তৰ: (a)
২. দাবী (A) আৰু কাৰণ (R) বিচাৰ কৰি শুদ্ধ বিকল্পটো বাছি উলিওৱা:
দাবী (A): পানীৰ যিকোনো নমুনাত হাইড্র'জেন আৰু অক্সিজেনৰ ভৰৰ অনুপাত ১:৮ থাকে।
কাৰণ (R): পানী হৈছে এটা মিশ্র পদার্থ।
(a) (A) আৰু (R) উভয়ে সত্য; আৰু (R), (A)ৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা।
(b) (A) সত্য, কিন্তু (R) অসত্য।
(c) (A) আৰু (R) উভয়ে সত্য; কিন্তু (R), (A)ৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা নহয়।
(d) (A) অসত্য, কিন্তু (R) সত্য。
উত্তৰ: (b)
৩. দাবী (A) আৰু কাৰণ (R) বিচাৰ কৰি শুদ্ধ বিকল্পটো বাছি উলিওৱা:
দাবী (A): আইৰণৰ ৰাসায়নিক চিহ্ন Fe।
কাৰণ (R): মৌলবোৰৰ চিহ্নসমূহ কেতিয়াবা সিহঁতৰ লেটিন নামৰ পৰা লোৱা হয় আৰু আইৰণৰ লেটিন নাম 'Ferrum'।
(a) (A) আৰু (R) উভয়ে সত্য; আৰু (R), (A)ৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা।
(b) (A) সত্য, কিন্তু (R) অসত্য।
(c) (A) আৰু (R) উভয়ে সত্য; কিন্তু (R), (A)ৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা নহয়।
(d) (A) অসত্য, কিন্তু (R) সত্য。
উত্তৰ: (a)
৪. দাবী (A) আৰু কাৰণ (R) বিচাৰ কৰি শুদ্ধ বিকল্পটো বাছি উলিওৱা:
দাবী (A): কেলছিয়াম হাইড্র'ক্সাইডৰ সংকেত ।
কাৰণ (R): কেলছিয়ামৰ যোজ্যতা ২ আৰু হাইড্র'ক্সাইড আয়নৰ যোজ্যতা ১।
(a) (A) আৰু (R) উভয়ে সত্য; আৰু (R), (A)ৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা।
(b) (A) সত্য, কিন্তু (R) অসত্য।
(c) (A) আৰু (R) উভয়ে সত্য; কিন্তু (R), (A)ৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা নহয়।
(d) (A) অসত্য, কিন্তু (R) সত্য。
উত্তৰ: (a)
৫. দাবী (A) আৰু কাৰণ (R) বিচাৰ কৰি শুদ্ধ বিকল্পটো বাছি উলিওৱা:
দাবী (A): এক ম'ল কাৰ্বন পৰমাণুৰ ভৰ ১২ গ্ৰাম।
কাৰণ (R): পদাৰ্থৰ এক ম'লৰ ভৰ গ্ৰামত তাৰ আপেক্ষিক পাৰমাণৱিক বা আণৱিক ভৰৰ সমান।
(a) (A) আৰু (R) উভয়ে সত্য; আৰু (R), (A)ৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা।
(b) (A) সত্য, কিন্তু (R) অসত্য।
(c) (A) আৰু (R) উভয়ে সত্য; কিন্তু (R), (A)ৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা নহয়।
(d) (A) অসত্য, কিন্তু (R) সত্য。
উত্তৰ: (a)
৬. দাবী (A) আৰু কাৰণ (R) বিচাৰ কৰি শুদ্ধ বিকল্পটো বাছি উলিওৱা:
দাবী (A): আর্গন এটা দ্বি-পাৰমাণৱিক অণু।
কাৰণ (R): আর্গন গেছৰ পাৰমাণৱিকতা ১।
(a) (A) আৰু (R) উভয়ে সত্য; আৰু (R), (A)ৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা।
(b) (A) সত্য, কিন্তু (R) অসত্য।
(c) (A) আৰু (R) উভয়ে সত্য; কিন্তু (R), (A)ৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা নহয়।
(d) (A) অসত্য, কিন্তু (R) সত্য。
উত্তৰ: (d)
৭. দাবী (A) আৰু কাৰণ (R) বিচাৰ কৰি শুদ্ধ বিকল্পটো বাছি উলিওৱা:
দাবী (A): NaCl ৰ সংকেত গোট ভৰ ৫৮.৫ u।
কাৰণ (R): Na ৰ পাৰমাণৱিক ভৰ ২৩ u আৰু Cl ৰ পাৰমাণৱিক ভৰ ৩৫.৫ u।
(a) (A) আৰু (R) উভয়ে সত্য; আৰু (R), (A)ৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা।
(b) (A) সত্য, কিন্তু (R) অসত্য।
(c) (A) আৰু (R) উভয়ে সত্য; কিন্তু (R), (A)ৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা নহয়।
(d) (A) অসত্য, কিন্তু (R) সত্য。
উত্তৰ: (a)
৮. দাবী (A) আৰু কাৰণ (R) বিচাৰ কৰি শুদ্ধ বিকল্পটো বাছি উলিওৱা:
দাবী (A): ১৮ গ্রাম পানীত টা পানীৰ অণু থাকে।
কাৰণ (R): এভ'গেড্ৰ' সংখ্যাৰ মান ।
(a) (A) আৰু (R) উভয়ে সত্য; আৰু (R), (A)ৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা।
(b) (A) সত্য, কিন্তু (R) অসত্য।
(c) (A) আৰু (R) উভয়ে সত্য; কিন্তু (R), (A)ৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা নহয়।
(d) (A) অসত্য, কিন্তু (R) সত্য。
উত্তৰ: (b)
৯. দাবী (A) আৰু কাৰণ (R) বিচাৰ কৰি শুদ্ধ বিকল্পটো বাছি উলিওৱা:
দাবী (A): এম'নিয়া () ত নাইট্ৰ'জেন আৰু হাইড্র'জেনৰ ভৰৰ অনুপাত ১৪:৩।
কাৰণ (R): এম'নিয়া সদায় স্থিৰানুপাত বিধি মানি চলে।
(a) (A) আৰু (R) উভয়ে সত্য; আৰু (R), (A)ৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা।
(b) (A) সত্য, কিন্তু (R) অসত্য।
(c) (A) আৰু (R) উভয়ে সত্য; কিন্তু (R), (A)ৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা নহয়।
(d) (A) অসত্য, কিন্তু (R) সত্য。
উত্তৰ: (a)
১০. দাবী (A) আৰু কাৰণ (R) বিচাৰ কৰি শুদ্ধ বিকল্পটো বাছি উলিওৱা:
দাবী (A): ছালফেট আয়নৰ সংকেত ।
কাৰণ (R): ই এটা বহুপাৰমাণৱিক আয়ন।
(a) (A) আৰু (R) উভয়ে সত্য; আৰু (R), (A)ৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা।
(b) (A) সত্য, কিন্তু (R) অসত্য।
(c) (A) আৰু (R) উভয়ে সত্য; কিন্তু (R), (A)ৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা নহয়।
(d) (A) অসত্য, কিন্তু (R) সত্য。
উত্তৰ: (a)
MCQ Type 4.
১. পদাৰ্থৰ ক্ষুদ্রতম অবিভাজ্য কণাবোৰক 'পৰমাণু' (Parmanu) নাম কোনে দিছিল?
(a) পকুধা কাট্যায়াম
(b) মহর্ষি কণাদ
(c) ডেম'ক্রিটাছ
(d) জন ডেল্টন
উত্তৰ: (b)
২. এভ'গেড্ৰ' ধ্রুবকৰ মান কিমান?
(a)
(b)
(c)
(d)
উত্তৰ: (b)
৩. তলৰ কোনটো এলুমিনিয়ামৰ চিহ্ন?
(a) AL
(b) Al
(c) Am
(d) Au
উত্তৰ: (b)
৪. মেগনেছিয়াম ক্ল'ৰাইডৰ ৰাসায়নিক সংকেত কি?
(a) MgCl
(b)
(c)
(d)
উত্তৰ: (c)
৫. ফছফ'ৰাছৰ পাৰমাণৱিকতা কিমান?
(a) ১
(b) ২
(c) ৩
(d) ৪
উত্তৰ: (d)
৬. পানীৰ আণৱিক ভৰ কিমান?
(a) ১৬ u
(b) ১৮ u
(c) ২০ u
(d) ২২ u
উত্তৰ: (b)
৭. ছ'ডিয়ামৰ লেটিন নাম কি?
(a) Ferrum
(b) Kalium
(c) Natrium
(d) Cuprum
উত্তৰ: (c)
৮. তলৰ কোনটো বহুপাৰমাণৱিক আয়ন নহয়?
(a)
(b)
(c)
(d)
উত্তৰ: (d)
৯. 'ম'ল' শব্দটো কোনে অৱতাৰণা কৰিছিল?
(a) এণ্টইনি লেভয়ছিয়াৰ
(b) যোছেফ প্রাউষ্ট
(c) উইলহেল্ম অষ্টবাল্ড
(d) জন ডেল্টন
উত্তৰ: (c)
১০. কার্বন ডাইঅক্সাইডত () কাৰ্বন আৰু অক্সিজেনৰ ভৰৰ অনুপাত কিমান?
(a) ৩:৮
(b) ১:৮
(c) ১৪:৩
(d) ২:৩
উত্তৰ: (a)
MCQ Type 5.
১. ডেল্টনৰ পৰমাণুবাদৰ বিষয়ে তলত দিয়া উক্তিকেইটা বিচাৰ কৰা। কোনটো বিকল্প শুদ্ধ?
(i) সকলো পদার্থ পৰমাণুৰে গঠিত।
(ii) পৰমাণুবোৰ বিভাজ্য।
(iii) একে মৌলৰ পৰমাণুবোৰৰ ভৰ একে।
(iv) পৰমাণুবোৰ ৰাসায়নিক বিক্রিয়াত বিনাশ হয়।
(a) (i) আৰু (ii)
(b) (i) আৰু (iii)
(c) (ii) আৰু (iv)
(d) (iii) আৰু (iv)
উত্তৰ: (b)
২. ৰাসায়নিক সংযোগৰ বিধিসমূহৰ বিষয়ে তলত দিয়া উক্তিকেইটা বিচাৰ কৰা। কোনটো বিকল্প শুদ্ধ?
(i) ভৰৰ নিত্যতা বিধি লেভয়ছিয়াৰে দিছিল।
(ii) স্থিৰানুপাত বিধিক নির্দিষ্টানুপাত বিধি বুলিও কোৱা হয়।
(iii) বিক্রিয়া এটাত ভৰৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে।
(iv) পানীৰ উৎস সলনি হ'লে অনুপাত সলনি হয়।
(a) (i) আৰু (iv)
(b) (ii) আৰু (iii)
(c) (i) আৰু (ii)
(d) (iii) আৰু (iv)
উত্তৰ: (c)
৩. অণু আৰু আয়নৰ বিষয়ে তলত দিয়া উক্তিকেইটা বিচাৰ কৰা। কোনটো বিকল্প শুদ্ধ?
(i) মৌলৰ অণুবোৰ বেলেগ বেলেগ পৰমাণুৰে গঠিত।
(ii) ঋণাত্মক আধানযুক্ত আয়নক এনায়ন বোলা হয়।
(iii) অ'জনৰ অণু ৩ টা অক্সিজেন পৰমাণুৰে গঠিত।
(iv) ধাতুৰ অণুবোৰ সৰল আৰু দ্বি-পাৰমাণৱিক হয়।
(a) (i) আৰু (iv)
(b) (ii) আৰু (iii)
(c) (i) আৰু (ii)
(d) (iii) আৰু (iv)
উত্তৰ: (b)
৪. ম'লৰ ধাৰণাৰ বিষয়ে তলত দিয়া উক্তিকেইটা বিচাৰ কৰা। কোনটো বিকল্প শুদ্ধ?
(i) ১ ম'ল = টা কণিকা।
(ii) ম'ল শব্দৰ অৰ্থ 'দ'ম' বা 'থুপ'।
(iii) ১ ম'ল পদাৰ্থৰ ভৰ সদায় ১ গ্ৰাম হয়।
(iv) এভ'গেড্ৰ' ধ্রুবক ৰে বুজোৱা হয়।
(a) (i), (ii) আৰু (iii)
(b) (i), (ii) আৰু (iv)
(c) (ii), (iii) আৰু (iv)
(d) (i), (iii) আৰু (iv)
উত্তৰ: (b)
৫. সংকেত লিখাৰ নিয়মৰ বিষয়ে তলত দিয়া উক্তিকেইটা বিচাৰ কৰা। কোনটো বিকল্প শুদ্ধ?
(i) ধাতুৰ নাম প্রথমে লিখা হয়।
(ii) যোজ্যতাৰ অদল-বদল ঘটোৱা হয়।
(iii) বহুপাৰমাণৱিক আয়ন সদায় বন্ধনীৰ বাহিৰত লিখা হয়।
(iv) আধান সমতুল হ'ব নালাগে।
(a) (i) আৰু (ii)
(b) (ii) আৰু (iii)
(c) (iii) আৰু (iv)
(d) (i) আৰু (iv)
উত্তৰ: (a)
৬. মৌলৰ চিহ্নৰ বিষয়ে তলত দিয়া উক্তিকেইটা বিচাৰ কৰা। কোনটো বিকল্প শুদ্ধ?
(i) IUPAC এ মৌলবোৰৰ নাম অনুমোদন কৰে।
(ii) পটেছিয়ামৰ চিহ্ন K।
(iii) আইৰণৰ চিহ্ন Ir।
(iv) ছিলভাৰৰ চিহ্ন Si।
(a) (i) আৰু (ii)
(b) (ii) আৰু (iii)
(c) (i) আৰু (iii)
(d) (iii) আৰু (iv)
উত্তৰ: (a)
৭. পাৰমাণৱিক ভৰৰ বিষয়ে তলত দিয়া উক্তিকেইটা বিচাৰ কৰা। কোনটো বিকল্প শুদ্ধ?
(i) C-12 ক প্ৰমাণ হিচাপে লোৱা হয়।
(ii) অক্সিজেনৰ পাৰমাণৱিক ভৰ ১৬ u।
(iii) ছ'ডিয়ামৰ পাৰমাণৱিক ভৰ ২৩ u।
(iv) পাৰমাণৱিক ভৰ এককক এতিয়া 'amu' ৰ সলনি 'u' ৰে লিখা হয়।
(a) (i), (ii) আৰু (iii)
(b) (ii), (iii) আৰু (iv)
(c) (i), (ii), (iii) আৰু (iv)
(d) (i), (iii) আৰু (iv)
উত্তৰ: (c)
৮. আণৱিক ভৰৰ বিষয়ে তলত দিয়া উক্তিকেইটা বিচাৰ কৰা। কোনটো বিকল্প শুদ্ধ?
(i) আণৱিক ভৰ পাৰমাণৱিক ভৰৰ যোগফল।
(ii) ৰ আণৱিক ভৰ ৬৩ u।
(iii) আণৱিক ভৰ গ্ৰামত প্ৰকাশ কৰিলে ম'লাৰ ভৰ পোৱা যায়।
(iv) সংকেত গোট ভৰ কেৱল অধাতুৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়।
(a) (i), (ii) আৰু (iii)
(b) (i), (ii) আৰু (iv)
(c) (ii), (iii) আৰু (iv)
(d) (i), (iii) আৰু (iv)
উত্তৰ: (a)
৯. প্রাচীন ধাৰণাৰ বিষয়ে তলত দিয়া উক্তিকেইটা বিচাৰ কৰা। কোনটো বিকল্প শুদ্ধ?
(i) ডেম'ক্রিটাছে অবিভাজ্য কণাক 'এটম' বুলিছিল।
(ii) এটম শব্দৰ অৰ্থ 'অবিভাজ্য'।
(iii) এই ধাৰণাবোৰ ১৮ শতিকাত পৰীক্ষামূলকভাৱে প্ৰমাণিত হৈছিল।
(iv) মহর্ষি কণাদ এজন গ্রীক দার্শনিক আছিল।
(a) (i) আৰু (ii)
(b) (ii) আৰু (iii)
(c) (iii) আৰু (iv)
(d) (i) আৰু (iv)
উত্তৰ: (a)
১০. আয়নৰ যোজ্যতাৰ বিষয়ে তলত দিয়া উক্তিকেইটা বিচাৰ কৰা। কোনটো বিকল্প শুদ্ধ?
(i) ছ'ডিয়ামৰ যোজ্যতা ১।
(ii) কেলছিয়ামৰ যোজ্যতা ২।
(iii) এলুমিনিয়ামৰ যোজ্যতা ৩।
(iv) অক্সাইডৰ যোজ্যতা ১।
(a) (i), (ii) আৰু (iv)
(b) (i), (ii) আৰু (iii)
(c) (ii), (iii) আৰু (iv)
(d) (i), (iii) আৰু (iv)
উত্তৰ: (b)
MCQ Type 6.
১. তলত দিয়াবোৰ মিলোৱা আৰু শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা :
(i) হাইড্র'জেন
(ii) কার্বন
(iii) ছ'ডিয়াম
(iv) কপাৰ
(a) C (b) H (c) Cu (d) Na
(a) (i) → (b), (ii) → (a), (iii) → (d), (iv) → (c)
(b) (i) → (a), (ii) → (b), (iii) → (c), (iv) → (d)
(c) (i) → (c), (ii) → (d), (iii) → (a), (iv) → (b)
(d) (i) → (d), (ii) → (c), (iii) → (b), (iv) → (a)
উত্তৰ: (a)
২. তলত দিয়াবোৰ মিলোৱা আৰু শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা :
(i) মহর্ষি কণাদ
(ii) ডেম'ক্রিটাছ
(iii) লেভয়ছিয়াৰ
(iv) জন ডেল্টন
(a) এটম (b) পৰমাণু (c) পৰমাণুবাদ (d) ভৰৰ নিত্যতা বিধি
(a) (i) → (b), (ii) → (a), (iii) → (d), (iv) → (c)
(b) (i) → (a), (ii) → (b), (iii) → (c), (iv) → (d)
(c) (i) → (c), (ii) → (d), (iii) → (a), (iv) → (b)
(d) (i) → (d), (ii) → (c), (iii) → (b), (iv) → (a)
উত্তৰ: (a)
৩. তলত দিয়াবোৰ মিলোৱা আৰু শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা :
(i) হিলিয়াম
(ii) অক্সিজেন
(iii) অ'জন
(iv) ফছফ'ৰাছ
(a) চৰ্তু-পাৰমাণৱিক (b) দ্বি-পাৰমাণৱিক (c) এক পাৰমাণৱিক (d) ত্রি-পাৰমাণৱিক
(a) (i) → (c), (ii) → (b), (iii) → (d), (iv) → (a)
(b) (i) → (a), (ii) → (b), (iii) → (c), (iv) → (d)
(c) (i) → (b), (ii) → (c), (iii) → (a), (iv) → (d)
(d) (i) → (d), (ii) → (a), (iii) → (b), (iv) → (c)
উত্তৰ: (a)
৪. তলত দিয়াবোৰ মিলোৱা আৰু শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা :
(i) পানী
(ii) এম'নিয়া
(iii) কার্বন ডাই অক্সাইড
(a) ১৪:৩ (b) ৩:৮ (c) ১:৮
(a) (i) → (c), (ii) → (a), (iii) → (b)
(b) (i) → (a), (ii) → (b), (iii) → (c)
(c) (i) → (b), (ii) → (c), (iii) → (a)
(d) (i) → (c), (ii) → (b), (iii) → (a)
উত্তৰ: (a)
৫. তলত দিয়াবোৰ মিলোৱা আৰু শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা :
(i) কেলছিয়াম অক্সাইড
(ii) মেগনেছিয়াম ক্ল'ৰাইড
(iii) এলুমিনিয়াম অক্সাইড
(iv) হাইড্র'জেন ছালফাইড
(a) (b) (c) CaO (d)
(a) (i) → (c), (ii) → (d), (iii) → (b), (iv) → (a)
(b) (i) → (a), (ii) → (b), (iii) → (c), (iv) → (d)
(c) (i) → (d), (ii) → (c), (iii) → (b), (iv) → (a)
(d) (i) → (b), (ii) → (a), (iii) → (d), (iv) → (c)
উত্তৰ: (a)
৬. তলত দিয়াবোৰ মিলোৱা আৰু শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা :
(i) ছ'ডিয়াম
(ii) কেলছিয়াম
(iii) এলুমিনিয়াম
(iv) নাইট্রেট
(a) যোজ্যতা ৩ (b) যোজ্যতা ১ (c) যোজ্যতা ২ (d) ঋণাত্মক আয়ন (যোজ্যতা ১)
(a) (i) → (b), (ii) → (c), (iii) → (a), (iv) → (d)
(b) (i) → (a), (ii) → (b), (iii) → (c), (iv) → (d)
(c) (i) → (c), (ii) → (a), (iii) → (d), (iv) → (b)
(d) (i) → (d), (ii) → (c), (iii) → (b), (iv) → (a)
উত্তৰ: (a)
৭. তলত দিয়াবোৰ মিলোৱা আৰু শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা :
(i)
(ii) ১২ গ্রাম C-12
(iii) ১৮ গ্রাম পানী
(iv) ৫৮.৫ u
(a) NaCl ৰ সংকেত গোট ভৰ (b) পানীৰ ম'লাৰ ভৰ (c) ১ ম'ল কাৰ্বন (d) এভ'গেড্ৰ' সংখ্যা
(a) (i) → (d), (ii) → (c), (iii) → (b), (iv) → (a)
(b) (i) → (a), (ii) → (b), (iii) → (c), (iv) → (d)
(c) (i) → (b), (ii) → (d), (iii) → (a), (iv) → (c)
(d) (i) → (c), (ii) → (a), (iii) → (d), (iv) → (b)
উত্তৰ: (a)
৮. তলত দিয়াবোৰ মিলোৱা আৰু শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা :
(i) Ferrum
(ii) Natrium
(iii) Kalium
(iv) Cuprum
(a) কপাৰ (b) পটেছিয়াম (c) ছ'ডিয়াম (d) আইৰণ
(a) (i) → (d), (ii) → (c), (iii) → (b), (iv) → (a)
(b) (i) → (a), (ii) → (b), (iii) → (c), (iv) → (d)
(c) (i) → (b), (ii) → (a), (iii) → (d), (iv) → (c)
(d) (i) → (c), (ii) → (d), (iii) → (a), (iv) → (b)
উত্তৰ: (a)
৯. তলত দিয়াবোৰ মিলোৱা আৰু শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা :
(i)
(ii)
(iii)
(iv)
(a) হাইড্র'ক্সাইড (b) কার্বনেট (c) ছালফেট (d) ফছফেট
(a) (i) → (d), (ii) → (c), (iii) → (b), (iv) → (a)
(b) (i) → (a), (ii) → (b), (iii) → (c), (iv) → (d)
(c) (i) → (b), (ii) → (a), (iii) → (d), (iv) → (c)
(d) (i) → (c), (ii) → (d), (iii) → (a), (iv) → (b)
উত্তৰ: (a)
১০. তলত দিয়াবোৰ মিলোৱা আৰু শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা :
(i) ছালফাৰৰ পাৰমাণৱিক ভৰ
(ii) মেগনেছিয়ামৰ পাৰমাণৱিক ভৰ
(iii) নাইট্ৰ'জেনৰ পাৰমাণৱিক ভৰ
(iv) ক্ল'ৰিণৰ পাৰমাণৱিক ভৰ
(a) ১৪ u (b) ২৪ u (c) ৩২ u (d) ৩৫.৫ u
(a) (i) → (c), (ii) → (b), (iii) → (a), (iv) → (d)
(b) (i) → (a), (ii) → (b), (iii) → (c), (iv) → (d)
(c) (i) → (d), (ii) → (c), (iii) → (b), (iv) → (a)
(d) (i) → (b), (ii) → (a), (iii) → (d), (iv) → (c)
উত্তৰ: (a)
MCQ Type 7.
১. তলৰ কোনটো যোৰ শুদ্ধভাৱে মিলি আছে?
(a) ছ'ডিয়াম : So
(b) পটেছিয়াম : K
(c) আইৰণ : I
(d) কপাৰ : Co
উত্তৰ: (b)
২. তলৰ কোনটো যোৰ শুদ্ধভাৱে মিলি আছে?
(a) অ'জন : দ্বি-পাৰমাণৱিক
(b) আর্গন : এক পাৰমাণৱিক
(c) ছালফাৰ : চর্তু-পাৰমাণৱিক
(d) ফছফ'ৰাছ : বহু-পাৰমাণৱিক
উত্তৰ: (b)
৩. তলৰ কোনটো যোৰ শুদ্ধভাৱে মিলি আছে?
(a) পানী : ৩:৮
(b) এম'নিয়া : ১৪:৩
(c) কার্বন ডাই অক্সাইড : ১:৮
(d) কেলছিয়াম অক্সাইড : ২:৩
উত্তৰ: (b)
৪. তলৰ কোনটো যোৰ শুদ্ধভাৱে মিলি আছে?
(a) মেগনেছিয়াম ক্ল'ৰাইড :
(b) এলুমিনিয়াম অক্সাইড :
(c) কেলছিয়াম হাইড্র'ক্সাইড :
(d) ছ'ডিয়াম কার্বনেট :
উত্তৰ: (b)
৫. তলৰ কোনটো যোৰ শুদ্ধভাৱে মিলি আছে?
(a) জিংকৰ যোজ্যতা : ২
(b) এলুমিনিয়ামৰ যোজ্যতা : ২
(c) ছ'ডিয়ামৰ যোজ্যতা : ৩
(d) অক্সিজেনৰ যোজ্যতা : ১
উত্তৰ: (a)
৬. তলৰ কোনটো যোৰ শুদ্ধভাৱে মিলি আছে?
(a) লেড : Pl
(b) গ'ল্ড : Au
(c) ছিলভাৰ : Si
(d) পাৰা : Pr
উত্তৰ: (b)
৭. তলৰ কোনটো যোৰ শুদ্ধভাৱে মিলি আছে?
(a) ভৰৰ নিত্যতা বিধি : জন ডেল্টন
(b) স্থিৰানুপাত বিধি : যোছেফ প্রাউষ্ট
(c) পৰমাণুবাদ : লেভয়ছিয়াৰ
(d) ম'লৰ ধাৰণা : ডেম'ক্রিটাছ
উত্তৰ: (b)
৮. তলৰ কোনটো যোৰ শুদ্ধভাৱে মিলি আছে?
(a) এম'নিয়াম আয়ন :
(b) নাইট্রেট আয়ন :
(c) ছালফাইট আয়ন :
(d) কার্বনেট আয়ন :
উত্তৰ: (a)
৯. তলৰ কোনটো যোৰ শুদ্ধভাৱে মিলি আছে?
(a) কার্বনৰ পাৰমাণৱিক ভৰ : ১৪ u
(b) নাইট্র'জেনৰ পাৰমাণৱিক ভৰ : ১৬ u
(c) ক্ল'ৰিণৰ পাৰমাণৱিক ভৰ : ৩৫.৫ u
(d) কেলছিয়ামৰ পাৰমাণৱিক ভৰ : ২৪ u
উত্তৰ: (c)
১০. তলৰ কোনটো যোৰ শুদ্ধভাৱে মিলি আছে?
(a) ۱ ম'ল পদাৰ্থ : কণা
(b) ৰ আণৱিক ভৰ : ১৮ u
(c) C-12 ৰ ১/১৬ অংশ : ১ u
(d) পাৰমাণৱিক ব্যাসার্দ্ধৰ একক : ছেন্টিমিটাৰ
উত্তৰ: (b)
MCQ Type 8.
১. দুটা উক্তি দিয়া আছেঃ
উক্তি (i) : পৰমাণুবোৰ খালী চকুৰে দেখা পোৱা নাযায় কাৰণ সিহঁতৰ আকাৰ অতি নগণ্য।
উক্তি (ii) : পাৰমাণৱিক ব্যাসার্দ্ধ নেন'মিটাৰত জোখা হয়।
(a) (i) আৰু (ii) দুয়োটাই সত্য
(b) (i) সত্য কিন্তু (ii) অসত্য
(c) (i) অসত্য কিন্তু (ii) সত্য
(d) (i) আৰু (ii) দুয়োটাই অসত্য
উত্তৰ: (a)
২. দুটা উক্তি দিয়া আছেঃ
উক্তি (i) : জন ডেল্টনে ১৭৬৬ চনত ইংলেণ্ডত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল।
উক্তি (ii) : তেওঁ ১৮০৭ চনত তেওঁৰ বিখ্যাত পৰমাণুবাদ আগবঢ়াইছিল।
(a) (i) আৰু (ii) দুয়োটাই সত্য
(b) (i) সত্য কিন্তু (ii) অসত্য
(c) (i) অসত্য কিন্তু (ii) সত্য
(d) (i) আৰু (ii) দুয়োটাই অসত্য
উত্তৰ: (a)
৩. দুটা উক্তি দিয়া আছেঃ
উক্তি (i) : অণু এটা সদায় একেধৰণৰ পৰমাণুৰে গঠিত হয়।
উক্তি (ii) : যৌগৰ অণুবোৰ বেলেগ বেলেগ মৌলৰ পৰমাণুৰে গঠিত হয়।
(a) (i) আৰু (ii) দুয়োটাই সত্য
(b) (i) সত্য কিন্তু (ii) অসত্য
(c) (i) অসত্য কিন্তু (ii) সত্য
(d) (i) আৰু (ii) দুয়োটাই অসত্য
উত্তৰ: (c)
৪. দুটা উক্তি দিয়া আছেঃ
উক্তি (i) : ১ পাৰমাণৱিক ভৰ একক হ'ল C-12 পৰমাণুৰ ভৰৰ ঠিক ১/১২ অংশ।
উক্তি (ii) : ইয়াক পূৰ্বতে 'amu' বুলি লিখা হৈছিল আৰু বৰ্তমান 'u' ৰে লিখা হয়।
(a) (i) আৰু (ii) দুয়োটাই সত্য
(b) (i) সত্য কিন্তু (ii) অসত্য
(c) (i) অসত্য কিন্তু (ii) সত্য
(d) (i) আৰু (ii) দুয়োটাই অসত্য
উত্তৰ: (a)
৫. দুটা উক্তি দিয়া আছেঃ
উক্তি (i) : ৰ সংকেতত ছালফাৰৰ যোজ্যতা ২ আৰু হাইড্র'জেনৰ যোজ্যতা ১।
উক্তি (ii) : সংকেত লিখোঁতে যোজ্যতাবোৰৰ অদল-বদল কৰা হয়।
(a) (i) আৰু (ii) দুয়োটাই সত্য
(b) (i) সত্য কিন্তু (ii) অসত্য
(c) (i) অসত্য কিন্তু (ii) সত্য
(d) (i) আৰু (ii) দুয়োটাই অসত্য
উত্তৰ: (a)
৬. দুটা উক্তি দিয়া আছেঃ
উক্তি (i) : আয়নীয় যৌগত থকা ঋণাত্মক আধানযুক্ত আয়নক কেটায়ন বোলা হয়।
উক্তি (ii) : একাধিক পৰমাণুৰ আধানযুক্ত গোটক বহুপাৰমাণৱিক আয়ন বোলা হয়।
(a) (i) আৰু (ii) দুয়োটাই সত্য
(b) (i) সত্য কিন্তু (ii) অসত্য
(c) (i) অসত্য কিন্তু (ii) সত্য
(d) (i) আৰু (ii) দুয়োটাই অসত্য
উত্তৰ: (c)
৭. দুটা উক্তি দিয়া আছেঃ
উক্তি (i) : IUPAC হৈছে এটা আন্তর্জাতিক সংস্থা যিয়ে মৌলবোৰৰ নাম অনুমোদন কৰে।
উক্তি (ii) : মৌলৰ চিহ্নৰ প্ৰথম আখৰটো সদায় সৰুফলা আখৰত লিখা হয়।
(a) (i) আৰু (ii) দুয়োটাই সত্য
(b) (i) সত্য কিন্তু (ii) অসত্য
(c) (i) অসত্য কিন্তু (ii) সত্য
(d) (i) আৰু (ii) দুয়োটাই অসত্য
উত্তৰ: (b)
৮. দুটা উক্তি দিয়া আছেঃ
উক্তি (i) : ম'ল হ'ল ৰসায়ন বিজ্ঞানীৰ গাণনিক একক।
উক্তি (ii) : উইলহেল্ম অষ্টবাল্ডে 'ম'ল' শব্দটোৰ অৱতাৰণা কৰিছিল।
(a) (i) আৰু (ii) দুয়োটাই সত্য
(b) (i) সত্য কিন্তু (ii) অসত্য
(c) (i) অসত্য কিন্তু (ii) সত্য
(d) (i) আৰু (ii) দুয়োটাই অসত্য
উত্তৰ: (a)
৯. দুটা উক্তি দিয়া আছেঃ
উক্তি (i) : ১০০ গ্রাম ছ'ডিয়ামত ১০০ গ্রাম আইৰণতকৈ বেছি পৰমাণু থাকে।
উক্তি (ii) : ছ'ডিয়ামৰ পাৰমাণৱিক ভৰ আইৰণতকৈ কম।
(a) (i) আৰু (ii) দুয়োটাই সত্য
(b) (i) সত্য কিন্তু (ii) অসত্য
(c) (i) অসত্য কিন্তু (ii) সত্য
(d) (i) আৰু (ii) দুয়োটাই অসত্য
উত্তৰ: (a)
১০. দুটা উক্তি দিয়া আছেঃ
উক্তি (i) : কাৰ্বন ডাই অক্সাইডত কার্বন আৰু অক্সিজেনৰ ভৰৰ অনুপাত ৩:৮।
উক্তি (ii) : কাৰ্বনৰ পাৰমাণৱিক ভৰ ১২ u আৰু অক্সিজেনৰ ১৬ u।
(a) (i) আৰু (ii) দুয়োটাই সত্য
(b) (i) সত্য কিন্তু (ii) অসত্য
(c) (i) অসত্য কিন্তু (ii) সত্য
(d) (i) আৰু (ii) দুয়োটাই অসত্য
উত্তৰ: (a)
Fill in the blanks
১. ভাৰতীয় দার্শনিক মহর্ষি কণাদে পদাৰ্থৰ ক্ষুদ্রতম অবিভাজ্য কণাবোৰক __________ নাম দিছিল।
উত্তৰ: পৰমাণু
২. ১ ম'ল পদাৰ্থত থকা কণিকাৰ সংখ্যা হ'ল __________।
উত্তৰ:
৩. এলুমিনিয়াম অক্সাইডৰ ৰাসায়নিক সংকেত হ'ল __________।
উত্তৰ:
৪. অ'জনৰ এটা অণুত __________ টা অক্সিজেন পৰমাণু থাকে।
উত্তৰ: ৩
৫. ৰাসায়নিক যৌগত মৌলসমূহ সদায়েই নির্দিষ্ট ভৰৰ অনুপাতত থাকে, ইয়াক __________ বিধি বোলা হয়।
উত্তৰ: স্থিৰানুপাত
৬. ৰাসায়নিক বিক্রিয়া এটাত ভৰৰ সৃষ্টি বা বিনাশ হ'ব নোৱাৰে, ইয়াক __________ বিধি বোলে।
উত্তৰ: ভৰৰ নিত্যতা
৭. ১ নেন'মিটাৰ (nm) = __________ মিটাৰ।
উত্তৰ:
৮. আইৰণৰ ৰাসায়নিক চিহ্ন Fe, যিটো তাৰ লেটিন নাম __________ ৰ পৰা লোৱা হৈছে।
উত্তৰ: Ferrum
৯. পানীত হাইড্র'জেন আৰু অক্সিজেনৰ ভৰৰ অনুপাত হ'ল __________।
উত্তৰ: ১:৮
১০. ফছফেট আয়নৰ সংকেত হ'ল __________।
উত্তৰ:
Very short questions (1 mark)
১. পৰমাণু কি?
উত্তৰ: মৌলৰ স্বাধীনভাৱে বৰ্তি থাকিব পৰা আৰু তাৰ সকলোবোৰ ৰাসায়নিক ধৰ্ম ধৰি ৰাখিব পৰা ক্ষুদ্রতম কণাটোৱেই হ'ল পৰমাণু।
২. অণুৰ পাৰমাণৱিকতা বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰ: অণু এটা যিমান সংখ্যক পৰমাণুৰে গঠিত হয় তাকে অণুটোৰ পাৰমাণৱিকতা বোলা হয়।
৩. এভ'গেড্ৰ' সংখ্যা কি?
উত্তৰ: যিকোনো পদাৰ্থৰ ১ ম'লত থকা কণাৰ সংখ্যা ক এভ'গেড্ৰ' সংখ্যা বোলা হয়।
৪. ম'লৰ সংজ্ঞা দিয়া।
উত্তৰ: পদাৰ্থৰ যি পৰিমাণত কাৰ্বন-১২ ৰ ঠিক ১২ গ্ৰামত থকা পৰমাণুৰ সমান সংখ্যক কণিকা থাকে, তাক ১ ম'ল বোলে।
৫. লেডৰ ৰাসায়নিক চিহ্ন কি?
উত্তৰ: Pb
৬. এম'নিয়াৰ ৰাসায়নিক সংকেত লিখা।
উত্তৰ:
৭. এটা দ্বি-পাৰমাণৱিক অণুৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: অক্সিজেন ()
৮. বহুপাৰমাণৱিক আয়ন কি?
উত্তৰ: একাধিক পৰমাণুৰ আধানযুক্ত গোট একোটাক বহুপাৰমাণৱিক আয়ন বোলা হয়।
৯. পৰমাণুবাদ কোনে আগবঢ়াইছিল?
উত্তৰ: জন ডেল্টন
১০. সংকেত গোট ভৰ কি?
উত্তৰ: আয়নীয় যৌগ এটাৰ সংকেত গোট এটাত থকা সকলো পৰমাণুৰ পাৰমাণৱিক ভৰৰ যোগফলেই তাৰ সংকেত গোট ভৰ।
Short questions (2 marks)
১. ভৰৰ নিত্যতা বিধিটো লিখা।
উত্তৰ: ৰাসায়নিক বিক্রিয়া এটাত ভৰৰ সৃষ্টি বা বিনাশ হ'ব নোৱাৰে। বিক্রিয়ক আৰু বিক্রিয়াজাত পদাৰ্থৰ মুঠ ভৰ একে থাকে।
২. স্থিৰানুপাত বিধিটো লিখা।
উত্তৰ: এটা ৰাসায়নিক যৌগত মৌলসমূহ সদায়েই নির্দিষ্ট ভৰৰ অনুপাতত যোজিত হৈ থাকে।
৩. অণু আৰু পৰমাণুৰ মাজত পাৰ্থক্য কি?
উত্তৰ: পৰমাণু হ'ল পদাৰ্থৰ ক্ষুদ্রতম কণা যি ৰাসায়নিক বিক্রিয়াত ভাগ লয়, ই স্বাধীনভাৱে থাকিবও পাৰে বা নোৱাৰিবও পাৰে। আনহাতে, অণু হ'ল স্বাধীনভাৱে থাকিব পৰা ক্ষুদ্রতম কণা যি পদাৰ্থটোৰ সকলো ধৰ্ম প্ৰদৰ্শন কৰে।
৪. মেগনেছিয়াম ক্ল'ৰাইড আৰু কেলছিয়াম অক্সাইডৰ ৰাসায়নিক সংকেত লিখা।
উত্তৰ: মেগনেছিয়াম ক্ল'ৰাইড:
কেলছিয়াম অক্সাইড: CaO
৫. আৰু ৰ আণৱিক ভৰ গণনা কৰা।
উত্তৰ: :
:
৬. পাৰমাণৱিক ভৰ নিৰ্ণয়ৰ বাবে C-12 ক কিয় প্ৰমাণ হিচাপে লোৱা হয়?
উত্তৰ: ১৯৬১ চনত C-12 সমস্থানিকক সৰ্বত্ৰে গ্ৰহণযোগ্য আৰু ইয়াৰ ১/১২ অংশই বেছিভাগ মৌলৰ পাৰমাণৱিক ভৰ পূৰ্ণসংখ্যা হিচাপে দিয়াৰ বাবে প্ৰমাণ হিচাপে লোৱা হয়।
৭. ৰাসায়নিক সংকেত লিখাৰ যিকোনো দুটা নিয়ম লিখা।
উত্তৰ: (i) আয়নৰ ওপৰত যোজ্যতা বা আধান সমতুল হৈ থাকিব লাগিব। (ii) ধাতু আৰু অধাতুৰে গঠিত যৌগত ধাতুটোৰ নাম প্ৰথমে লিখা হয়।
৮. বেকিং পাউডাৰ আৰু পোৰা চূণত থকা মৌলবোৰৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: বেকিং পাউডাৰ (): ছ'ডিয়াম, হাইড্র'জেন, কার্বন, অক্সিজেন। পোৰা চূণ (CaO): কেলছিয়াম, অক্সিজেন।
৯. পাৰমাণৱিক ভৰ এককৰ সংজ্ঞা দিয়া।
উত্তৰ: C-12 সমস্থানিকৰ এটা পৰমাণুৰ ভৰৰ ঠিক ১/১২ অংশৰ সমান ভৰেই হ'ল এক পাৰমাণৱিক ভৰ একক (u)।
১০. ৫২ গ্ৰাম হিলিয়ামত ম'লৰ সংখ্যা গণনা কৰা।
উত্তৰ: হিলিয়ামৰ ম'লাৰ ভৰ = ৪ গ্ৰাম। ম'লৰ সংখ্যা = প্ৰদত্ত ভৰ / ম'লাৰ ভৰ = ৫২ / ৪ = ১৩ ম'ল।
Questions of 3 marks
১. ডেল্টনৰ পৰমাণুবাদৰ যিকোনো তিনিটা স্বীকাৰ্য্য লিখা।
উত্তৰ: (i) সকলো পদাৰ্থ পৰমাণু নামৰ অতি ক্ষুদ্ৰ কণাৰে গঠিত। (ii) পৰমাণুবোৰ অবিভাজ্য কণা যাক ৰাসায়নিক বিক্রিয়া এটাত সৃষ্টি বা বিনাশ কৰিব নোৱাৰি। (iii) নির্দিষ্ট মৌলৰ পৰমাণুবোৰৰ ভৰ আৰু ৰাসায়নিক ধর্মসমূহ একেই।
২. এলুমিনিয়াম অক্সাইডৰ সংকেত লিখাৰ পদ্ধতি বুজাই লিখা।
উত্তৰ: প্রথমে এলুমিনিয়াম (Al) আৰু অক্সিজেন (O) ৰ চিহ্ন লিখা হয়। Al ৰ যোজ্যতা ৩ আৰু O ৰ যোজ্যতা ২। এতিয়া যোজ্যতাৰ অদল বদল ঘটাই (Crossover) সংকেতটো লিখা হয়। ফলস্বৰূপে সংকেতটো হ'ব ।
৩. আণৱিক ভৰ আৰু সংকেত গোট ভৰৰ মাজৰ পাৰ্থক্য উদাহৰণসহ বুজাই লিখা।
উত্তৰ: আণৱিক ভৰ হ'ল এটা অণুত থকা সকলো পৰমাণুৰ পাৰমাণৱিক ভৰৰ যোগফল (যেনে ৰ আণৱিক ভৰ ১৮ u)। সংকেত গোট ভৰ একেদৰেই গণনা কৰা হয় কিন্তু ইয়াক কেৱল আয়নীয় যৌগৰ ক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰা হয় (যেনে NaCl ৰ সংকেত গোট ভৰ = ২৩ + ৩৫.৫ = ৫৮.৫ u)।
৪. ০.৫ ম'ল গেছ আৰু ০.৫ ম'ল N পৰমাণুৰ ভৰ গণনা কৰা।
উত্তৰ: ৰ ম'লাৰ ভৰ = ২৮ গ্ৰাম। ভৰ = ২৮ × ০.৫ = ১৪ গ্ৰাম।
N পৰমাণুৰ ম'লাৰ ভৰ = ১৪ গ্ৰাম। ভৰ = ১৪ × ০.৫ = ৭ গ্ৰাম।
৫. বহুপাৰমাণৱিক আয়ন কি? দুটা উদাহৰণ দি সিহঁতৰ সংকেত লিখা।
উত্তৰ: একাধিক পৰমাণু একগোট হৈ আধানযুক্ত অৱস্থাত থাকিলে তাক বহুপাৰমাণৱিক আয়ন বোলে। উদাহৰণ: ছালফেট আয়ন () আৰু এম'নিয়াম আয়ন ()।
৬. লেভয়ছিয়াৰ আৰু প্রাউষ্টৰ অৱদানসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: লেভয়ছিয়াৰ আৰু প্রাউষ্টে ৰাসায়নিক সংযোগৰ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিধি প্রতিষ্ঠা কৰিছিল। লেভয়ছিয়াৰে 'ভৰৰ নিত্যতা বিধি' দাঙি ধৰিছিল আৰু প্রাউষ্টে 'স্থিৰানুপাত বিধি' দাঙি ধৰি ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।
৭. ৪৬ গ্ৰাম Na পৰমাণুত থকা পৰমাণুৰ সংখ্যা গণনা কৰা।
উত্তৰ: Na ৰ ম'লাৰ ভৰ = ২৩ গ্ৰাম। ম'লৰ সংখ্যা = ৪৬ / ২৩ = ২ ম'ল। পৰমাণুৰ সংখ্যা = ২ × = টা পৰমাণু।
৮. আর্গন, অক্সিজেন, ফছফ'ৰাছ আৰু ছালফাৰৰ পাৰমাণৱিকতা লিখা।
উত্তৰ: আর্গন (Ar): এক পাৰমাণৱিক (১)
অক্সিজেন (): দ্বি-পাৰমাণৱিক (২)
ফছফ'ৰাছ (): চৰ্তু-পাৰমাণৱিক (৪)
ছালফাৰ (): বহু-পাৰমাণৱিক (৮)
৯. ম'লৰ ধাৰণা আৰু এভ'গেড্ৰ'ৰ ধ্রুবকৰ মাজৰ সম্পৰ্ক বুজাই লিখা।
উত্তৰ: যিকোনো পদাৰ্থৰ ১ ম'লত সদায় এক নিৰ্দিষ্ট সংখ্যক কণিকা (পৰমাণু, অণু বা আয়ন) থাকে। এই ধ্ৰুৱক সংখ্যাটোৱেই হ'ল এভ'গেড্ৰ'ৰ সংখ্যা যাৰ মান । অৰ্থাৎ ১ ম'ল পদাৰ্থ = টা কণিকা।
১০. বিক্রিয়া এটাত ৫.৩g ছডিয়াম কার্বনেটে ৬g ইথানয়িক এছিডৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰাত ২.২g কার্বন ডাই অক্সাইড, ০.৯g পানী আৰু ৮.২g ছ'ডিয়াম ইথানয়েট উৎপন্ন হ'ল। দেখুওৱা যে ই ভৰৰ নিত্যতা সূত্র মানি চলে।
উত্তৰ: বিক্রিয়কৰ মুঠ ভৰ = ৫.৩g + ৬g = ১১.৩g।
উৎপাদিত দ্ৰৱ্যৰ মুঠ ভৰ = ২.২g + ০.৯g + ৮.২g = ১১.৩g।
যিহেতু বিক্রিয়ক আৰু উৎপাদিত দ্ৰৱ্যৰ ভৰ সমান, সেয়েহে ই ভৰৰ নিত্যতা সূত্র মানি চলে।
Long questions (4 marks)
১. ডেল্টনৰ পৰমাণুবাদৰ সকলোবোৰ স্বীকাৰ্য্য বিশদভাৱে লিখা।
উত্তৰ: ডেল্টনৰ পৰমাণুবাদৰ স্বীকাৰ্য্যসমূহ হ'ল:
(i) সকলো পদাৰ্থ পৰমাণু নামৰ অতি ক্ষুদ্ৰ কণাৰে গঠিত।
(ii) পৰমাণুবোৰ অবিভাজ্য কণা যাক ৰাসায়নিক বিক্রিয়া এটাত সৃষ্টি বা বিনাশ কৰিব নোৱাৰি।
(iii) নির্দিষ্ট মৌলৰ পৰমাণুবোৰৰ ভৰ আৰু ৰাসায়নিক ধর্মসমূহ একেই।
(iv) বেলেগ বেলেগ মৌলৰ পৰমাণুবোৰৰ ভৰ আৰু ৰাসায়নিক ধর্মসমূহ বেলেগ বেলেগ।
(v) যৌগ গঠনৰ বাবে পৰমাণুবোৰ অখণ্ড সংখ্যাৰ সৰল অনুপাতত যোজিত হয়।
(vi) নির্দিষ্ট যৌগ এটাত পৰমাণুবোৰৰ আপেক্ষিক সংখ্যা আৰু প্ৰকাৰ স্থিৰ থাকে।
২. ৰাসায়নিক সংকেত লিখাৰ নিয়মসমূহ বৰ্ণনা কৰা আৰু দুটা যৌগৰ সংকেত লিখি দেখুওৱা।
উত্তৰ: ৰাসায়নিক সংকেত লিখাৰ নিয়মসমূহ:
(i) আয়নৰ ওপৰত যোজ্যতা বা আধান সমতুল হৈ থাকিব লাগিব।
(ii) ধাতু আৰু অধাতুৰে গঠিত যৌগ এটাত ধাতুটোৰ নাম বা চিহ্নটো প্রথমে লিখা হয়।
(iii) বহু পাৰমাণবিক আয়নেৰে গঠিত যৌগ এটাত আয়নৰ অনুপাতক সূচিত কৰোতে তেনে আয়ন একোটাক বন্ধনী এটাৰ ভিতৰত ভৰাই লোৱা হয়।
উদাহৰণ: ছ'ডিয়াম নাইট্রেট () আৰু কেলছিয়াম হাইড্র'ক্সাইড ()।
৩. ম'লৰ ধাৰণা কি? প্রমাণ কৰা যে ১৮ গ্রাম পানীত এভ'গেড্ৰ'ৰ সংখ্যাৰ সমান অণু থাকে।
উত্তৰ: পদাৰ্থৰ পৰিমাণক ভৰতকৈ অণু বা পৰমাণুৰ সংখ্যাত প্ৰকাশ কৰাৰ এক সুবিধাজনক গাণিতিক একক হ'ল ম'ল। ১ ম'ল পদাৰ্থৰ ভৰ গ্ৰামত তাৰ পাৰমাণৱিক বা আণৱিক ভৰৰ সমান।
পানীৰ () আণৱিক ভৰ = (২ × ১) + ১৬ = ১৮ u।
গতিকে, পানীৰ ম'লাৰ ভৰ = ১৮ গ্ৰাম।
যিহেতু ১ ম'ল পদাৰ্থৰ ভৰ তাৰ ম'লাৰ ভৰৰ সমান আৰু ১ ম'লত টা কণিকা থাকে, সেয়েহে ১৮ গ্ৰাম পানীত ১ ম'ল পানীৰ অণু অৰ্থাৎ (এভ'গেড্ৰ'ৰ সংখ্যা) টা পানীৰ অণু থাকে।
৪. আয়ন কি? কেটায়ন, এনায়ন আৰু বহুপাৰমাণৱিক আয়নৰ বিষয়ে উদাহৰণসহ বুজাই লিখা।
উত্তৰ: ধাতু আৰু অধাতুৰে গঠিত যৌগবোৰত থকা আধানযুক্ত কণাবোৰক আয়ন বোলা হয়।
কেটায়ন: ধনাত্মক আধানযুক্ত আয়নক কেটায়ন বোলে। উদাহৰণ: , ।
এনায়ন: ঋণাত্মক আধানযুক্ত আয়নক এনায়ন বোলে। উদাহৰণ: , ।
বহুপাৰমাণৱিক আয়ন: একাধিক পৰমাণুৰ আধানযুক্ত গোট একোটাক বহুপাৰমাণৱিক আয়ন বোলা হয় যিয়ে এক নিৰ্দিষ্ট আধান বহন কৰে। উদাহৰণ: , ।
৫. অক্সিজেন আৰু ব'ৰণে গঠিত যৌগৰ নমুনা এটাৰ ০.২৪g বিশ্লেষণ কৰাত ০.০৯৬g ব'ৰণ আৰু ০.১৪৪g অক্সিজেন পোৱা গৈছিল। ভৰ হিচাপত যৌগটোৰ শতকৰা সংযুতি গণনা কৰা।
উত্তৰ: যৌগটোৰ মুঠ ভৰ = ০.২৪ গ্ৰাম।
ব'ৰণৰ ভৰ = ০.০৯৬ গ্ৰাম।
অক্সিজেনৰ ভৰ = ০.১৪৪ গ্ৰাম।
ব'ৰণৰ শতকৰা সংযুতি = (০.০৯৬ / ০.২৪) × ১০০ = ৪০%
অক্সিজেনৰ শতকৰা সংযুতি = (০.১৪৪ / ০.২৪) × ১০০ = ৬০%
গতিকে যৌগটোত ব'ৰণ ৪০% আৰু অক্সিজেন ৬০% আছে।
৬. ভৰৰ নিত্যতা বিধি আৰু স্থিৰানুপাত বিধি এটাকৈ উদাহৰণ দি বুজাই লিখা।
উত্তৰ: ভৰৰ নিত্যতা বিধি মতে ৰাসায়নিক বিক্রিয়া এটাত ভৰৰ সৃষ্টি বা বিনাশ হ'ব নোৱাৰে। উদাহৰণ: ৫.৩g ছডিয়াম কার্বনেটে ৬g ইথানয়িক এছিডৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰিলে উৎপন্ন হোৱা দ্ৰৱ্যৰ মুঠ ভৰো ১১.৩g হয়।
স্থিৰানুপাত বিধি মতে এটা ৰাসায়নিক যৌগত মৌলসমূহ সদায়েই নির্দিষ্ট ভৰৰ অনুপাতত থাকে। উদাহৰণ: পানীৰ উৎস যিয়েই নহওক লাগে, পানীত হাইড্র'জেন আৰু অক্সিজেনৰ ভৰৰ অনুপাত সদায় ১:৮ হয়।
৭. তলৰ যৌগসমূহৰ ৰাসায়নিক সংকেত লিখা: ছ'ডিয়াম অক্সাইড, এলুমিনিয়াম ক্ল'ৰাইড, ছ'ডিয়াম ছালফাইড, মেগনেছিয়াম হাইড্র'ক্সাইড।
উত্তৰ:
ছ'ডিয়াম অক্সাইড: Na ৰ যোজ্যতা ১, O ৰ যোজ্যতা ২। সংকেত:
এলুমিনিয়াম ক্ল'ৰাইড: Al ৰ যোজ্যতা ৩, Cl ৰ যোজ্যতা ১। সংকেত:
ছ'ডিয়াম ছালফাইড: Na ৰ যোজ্যতা ১, S ৰ যোজ্যতা ২। সংকেত:
মেগনেছিয়াম হাইড্র'ক্সাইড: Mg ৰ যোজ্যতা ২, OH ৰ যোজ্যতা ১। সংকেত:
৮. তলৰ পদাৰ্থবোৰৰ ম'লাৰ ভৰ গণনা কৰা: ইথাইন (), ছালফাৰ অণু (), ফছফৰাছ অণু (), নাইট্রিক এছিড ()।
উত্তৰ:
ইথাইন (): (২ × ১২) + (২ × ১) = ২৪ + ২ = ২৬ গ্ৰাম/ম'ল।
ছালফাৰ অণু (): ৮ × ৩২ = ২৫৬ গ্ৰাম/ম'ল।
ফছফৰাছ অণু (): ৪ × ৩১ = ১২৪ গ্ৰাম/ম'ল।
নাইট্রিক এছিড (): ১ + ১৪ + (৩ × ১৬) = ১ + ১৪ + ৪৮ = ৬৩ গ্ৰাম/ম'ল।
৯. ১০০ গ্রাম ছ'ডিয়াম আৰু ১০০ গ্রাম আইৰণৰ কোনটোত পৰমাণুৰ সংখ্যা বেছি থাকিব? গণনা কৰি দেখুওৱা। (Na=২৩ u, Fe=৫৬ u)
উত্তৰ:
ছ'ডিয়ামৰ ম'লাৰ ভৰ = ২৩ গ্ৰাম।
১০০ গ্ৰাম ছ'ডিয়ামত ম'লৰ সংখ্যা = ১০০ / ২৩ = ৪.৩ ম'ল প্ৰায়।
আইৰণৰ ম'লাৰ ভৰ = ৫৬ গ্ৰাম।
১০০ গ্ৰাম আইৰণত ম'লৰ সংখ্যা = ১০০ / ৫৬ = ১.৭ ম'ল প্ৰায়।
যিহেতু ছ'ডিয়ামৰ ক্ষেত্ৰত ম'লৰ সংখ্যা বেছি, গতিকে ১০০ গ্রাম ছ'ডিয়ামত আইৰণতকৈ অধিক সংখ্যক পৰমাণু থাকিব।
১০. পদাৰ্থৰ বিভাজ্যতাৰ ধাৰণাটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় আৰু গ্ৰীক দাৰ্শনিকসকলৰ পৰা জন ডেল্টলৈকে কেনেদৰে বিকশিত হৈছিল আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: পদাৰ্থৰ বিভাজ্যতাৰ ধাৰণা ভাৰতত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫০০ চনতেই বিবেচনা কৰা হৈছিল। মহর্ষি কণাদে পদাৰ্থক অবিৰতভাৱে ভাঙি গৈ থাকিলে শেষত পোৱা অবিভাজ্য কণাবোৰক 'পৰমাণু' নাম দিছিল। পকুধা কাট্যায়ামে ইয়াক বিশদভাৱে বুজাইছিল। সমসাময়িক গ্ৰীক দাৰ্শনিক ডেম'ক্ৰিটাছ আৰু লিউছিপ্পাছেও একেই মত পোষণ কৰিছিল আৰু এই অবিভাজ্য কণাবোৰক 'এটম' বুলিছিল। অৱশ্যে এইবোৰ কেৱল দাৰ্শনিক ধাৰণা আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ১৮শ শতিকাত লেভয়ছিয়াৰ আৰু প্ৰাউষ্টৰ ৰাসায়নিক সংযোগৰ বিধিৰ আধাৰত ১৮০৭ চনত ব্ৰিটিছ ৰসায়নবিদ জন ডেল্টনে তেওঁৰ বিখ্যাত 'পৰমাণুবাদ' আগবঢ়ায়, যিয়ে এই দাৰ্শনিক ধাৰণাবোৰক বৈজ্ঞানিক ভিত্তি প্ৰদান কৰে।
