SEBA Class 9 English Chapter 2: part II The Shehnai of Bismillah Khan Questions and Answers

***

2. The Sound of Music

Part II

The Shehnai of Bismillah Khan

 

BEFORE YOU READ

• Do you know these people? What instruments do they play?

• Think of the shehnai and the first thing you’ll probably imagine is a wedding or a similar occasion or function. The next would probably be Ustad Bismillah Khan, the shehnai maestro, playing this instrument.

1. EMPEROR Aurangzeb banned the playing of a musical instrument called pungi in the royal residence for it had a shrill unpleasant sound. Pungi became the generic name for reeded noisemakers. Few had thought that it would one day be revived. A barber of a family of professional musicians, who had access to the royal palace, decided to improve the tonal quality of the pungi. He chose a pipe with a natural hollow stem that was longer and broader than the pungi, and made seven holes on the body of the pipe. When he played on it, closing and opening some of these holes, soft and melodious sounds were produced. He played the instrument before royalty and everyone was impressed. The instrument so different from the pungi had to be given a new name. As the story goes, since it was first played in the Shah’s chambers and was played by a nai (barber), the instrument was named the ‘shehnai’.

2. The sound of the shehnai began to be considered auspicious. And for this reason it is still played in temples and is an indispensable component of any North Indian wedding. In the past, the shehnai was part of the naubat or traditional ensemble of nine instruments found at royal courts. Till recently it was used only in temples and weddings. The credit for bringing this instrument onto the classical stage goes to Ustad Bismillah Khan.

3. As a five-year old, Bismillah Khan played gilli- danda near a pond in the ancient estate of Dumraon in Bihar. He would regularly go to the nearby Bihariji temple to sing the Bhojpuri Chaita', at the end of which he would earn a big laddu weighing 1.25 kg, a prize given by the local Maharaja. This happened 80 years ago, and the little boy has travelled far to earn the highest civilian award in India Bharat Ratna.

4. Born on 21 March 1916, Bismillah belongs to a well-known family of musicians from Bihar. His grandfather. Rasool Bux Khan, was the shehnai- nawaz of the Bhojpur king's court. His father, Paigambar Bux, and other paternal ancestors were also great shehnai players.

5. The young boy took to music early in life. At the age of three when his mother took him to his maternal uncle's house in Benaras (now Varanasi). Bismillah was fascinated watching his uncles practise the shehnai. Soon Bismillah started accompanying his uncle, Ali Bux, to the Vishnu temple of Benaras where Bux was employed to play the shehnai. Ali Bux would play the shehnai and Bismillah would sit captivated for hours on end. Slowly, he started getting lessons in playing the instrument and would sit practising throughout the day. For years to come the temple of Balaji and Mangala Maiya and the banks of the Ganga became the young apprentice's favourite haunts where he could practise in solitude. The flowing waters of the Ganga inspired him to improvise and invent raagas that were earlier considered to be beyond the range of the shehnai.

6. At the age of 14. Bismillah accompanied his uncle to the Allahabad Music Conference. At the end of his recital, Ustad Faiyaz Khan patted the young boy's back and said, "Work hard and you shall make it." With the opening of the All India Radio in Lucknow in 1938 came Bismillah's big break. He soon became an often-heard shehnai player on radio.

7. When India gained independence on 15 August 1947, Bismillah Khan became the first Indian to greet. the nation with his shehnai. He poured his heart.. out into Raag Kali from the Red Fort to an audience. which included Pandit Jawaharlal Nehru, who later gave his famous ‘Tryst with Destiny' speech.

8. Bismillah Khan has given many memorable performances both in India and abroad. His first trip abroad was to Afghanistan where King Zahir Shah was so taken in by the maestro that he gifted him priceless Persian carpets and other souvenirs. The King of Afghanistan was not the only one to be fascinated with Bismillah's music. Film director Vijay Bhatt was so impressed after hearing Bismillah play at a festival that he named a film after the instrument called Gunj Uthi Shehnai. The film was a hit, and one of Bismillah Khan's compositions, "Dil ka khilona hai toot gaya...." turned out to be a nationwide chartbuster! Despite this huge success in the celluloid world, Bismillah Khan's ventures in film music were limited to two: Vijay Bhatt's Gunj Uthi Shehnai and Vikram Srinivas's Kannada venture, Sanadhi Apanna. "I just can't come to terms with the artificiality and glamour of the film world," he says with emphasis.

9. Awards and recognition came thick and fast. Bismillah Khan became the first Indian to be invited to perform at the prestigious Lincoln Centre Hall in the United States of America. He also took part in the World Exposition in Montreal, in the Cannes Art Festival and in the Osaka Trade Fair. So well known did he become internationally that an auditorium in Teheran was named after him Tahar Mosiquee Ustaad Bismillah Khan.

10. National awards like the Padmashri, the Padma Bhushan and the Padma Vibhushan were conferred on him.

11. In 2001. Ustad Bismillah Khan was awarded India's highest civilian award, the Bharat Ratna, With the coveted award resting on his chest and his eyes glinting with rare happiness he said, "All I would like to say is: Teach your children music, this is Hindustan's richest tradition; even the West is now coming to learn our music."

12. In spite of having travelled all over the world Khansaab as he is fondly called is exceedingly fond of Benaras and Dumraon and they remain for him the most wonderful towns of the world. A student of his once wanted him to head a shehnai school in the U.S.A., and the student promised to recreate the atmosphere of Benaras by replicating the temples there. But Khansaab asked him if he would be able to transport River Ganga as well. Later he is remembered to have said, "That is why whenever I am in a foreign country, I keep yearning to see Hindustan. While in Mumbai, I think of only Benaras and the holy Ganga. And while in Benaras, I miss the unique mattha of Dumraon."

13. Ustad Bismillah Khan's life is a perfect example of the rich, cultural heritage of India, one that effortlessly accepts that a devout Muslim like him can very naturally play the shehnai every morning at the Kashi Vishwanath temple.

[Ustad Bismillah Khan passed away on 21 August 2006 at the age of ninety after a prolonged illness. He was given a state funeral and the Government of India declared one day of national mourning.]

 

I. Tick the right answer.

1. The (shehnai, pungi) was a 'reeded noisemaker.'

Answer: The pungi was a 'reeded noisemaker.'

 

2. (Bismillah Khan, A barber, Ali Bux) transformed the pungi into a shehnai.

Answer: A barber transformed the pungi into a shehnai.

 

3. Bismillah Khan's paternal ancestors were (barbers, professional musicians).

Answer: Bismillah Khan's paternal ancestors were professional musicians.

 

4. Bismillah Khan learnt to play the shehnai from (Ali Bux, Paigambar Bux, Ustad Faiyaaz Khan).

Answer: Bismillah Khan learnt to play the shehnai from Ali Bux.

 

5. Bismillah Khan's first trip abroad was to (Afghanistan, U.S.A., Canada).

Answer: Bismillah Khan's first trip abroad was to Afghanistan.

 

III. Answer these questions in 30-40 words.

1. Why did Aurangzeb ban the playing of the pungi?

Answer: Aurangzeb banned the playing of the pungi in the royal residence because it had a shrill and unpleasant sound.

 

2. How is a shehnai different from a pungi?

Answer: The shehnai is different from the pungi in that it is made from a pipe with a natural hollow stem that is longer and broader, with seven holes on the body. It produces soft and melodious sounds, unlike the shrill noise of the pungi.

 

3. Where was the shehnai played traditionally? How did Bismillah Khan change this?

Answer: Traditionally, the shehnai was played in temples and at weddings. Bismillah Khan changed this by bringing the shehnai onto the classical stage, making it a part of Indian classical music.

 

4. When and how did Bismillah Khan get his big break?

Answer: Bismillah Khan got his big break in 1938 with the opening of All India Radio in Lucknow, where he soon became a frequently heard shehnai player on the radio.

 

5. Where did Bismillah Khan play the shehnai on 15 August 1947? Why was the event historic?

Answer: Bismillah Khan played the shehnai on 15 August 1947 at the Red Fort.

          The event was historic because it marked India's independence, and he was the first Indian to greet the nation with his music.

 

6. Why did Bismillah Khan refuse to start a shehnai school in the U.S.A.?

Answer: Bismillah Khan refused to start a shehnai school in the U.S.A. because he was deeply attached to Benaras and the River Ganga. He felt that the atmosphere of Benaras and the presence of the Ganga could not be replicated anywhere else.

 

7. Find at least two instances in the text which tell you that Bismillah Khan loves India and Benaras.

Answer: One instance is when Bismillah Khan said, "Whenever I am in a foreign country, I keep yearning to see Hindustan."

          Another instance is when he mentioned that while in Mumbai, he only thought of Benaras and the holy Ganga.

English Grammar Fill in the blanks Prepositions

 

Q. Fill up the blanks with appropriate prepositions.
1. The child was afraid ___ policemen.
2. I can not agree ___ your suggestion.
3. Anil felt pity ___ the thief.
4. Don't be angry ___ me.
5. You cannot rely ___ a liar.
6. Tobacco is injurious ___ health.
7. The prisoner was accused ___ murder.
8. The poor man died ___ cancer.
9. Flour is made ___ wheat.
10. We are proud ___ country.
Answer:
1. The child was afraid of policemen.
2. I cannot agree with your suggestion.
3. Anil felt pity for the thief.
4. Don't be angry with me.
5. You cannot rely on a liar.
6. Tobacco is injurious to health.
7. The prisoner was accused of murder.
8. The poor man died of cancer.
9. Flour is made from wheat.
10. We are proud of our country.

Q. Fill up the blanks with appropriate prepositions.
1. The pupils were sitting ___ their desks.
2. I wrote the note ___ ink.
3. Please send reply ___ my letter.
4. I shall look ___ the complaint.
5. The principal presided ___ the meeting.
6. My father was angry ___ this book.
7. I cannot part ___ this book.
8. We all sympathize ___ the poor man.
9. Don’t boast ___ your wealth.
10. The lame man lives ___ begging.
Answer:
1. The pupils were sitting at their desks.
2. I wrote the note in ink.
3. Please send a reply to my letter.
4. I shall look into the complaint.
5. The principal presided over the meeting.
6. My father was angry with this book.
7. I cannot part with this book.
8. We all sympathize with the poor man.
9. Don’t boast of/about your wealth.
10. The lame man lives by begging.

Q. Fill up the blanks with appropriate prepositions.
1. He often suffers ___ illness.
2. I bought this pen ___ five rupees.
3. Shoes are made ___ leather.
4. The student was sure ___ success.
5. I warned him ___ driving so fast.
6. The blind man lives ___ begging.
7. Always beware ___ false friends.
8. A greedy man hankers ___ money.
9. He sent the letter ___ hand.
10.The tiger lives ___ flesh.

Answer:
1. He often suffers from illness.
2. I bought this pen for five rupees.
3. Shoes are made of leather.
4. The student was sure of success.
5. I warned him against driving so fast.
6. The blind man lives by begging.
7. Always beware of false friends.
8. A greedy man hankers after money.
9. He sent the letter by hand.
10. The tiger lives on flesh.

Q. Fill up the blanks with appropriate prepositions.
1.The ship was bound ___ India.
2. Virtue consists ___ speaking the truth.
3. I was amazed ___ his conduct.
4. She gifted ___ a sweet voice.
5. I cannot agree ____ your proposal.
6. I have great regard ___ my teacher.
7. She is gifted ___ a sweet voice.
8. I can’t agree ___ your proposal.
9. I have great regard ___ for my teachers.
10. I am satisfied ___ your work.

Answer:
1. The ship was bound for India.
2. Virtue consists in speaking the truth.
3. I was amazed at his conduct.
4. She is gifted with a sweet voice.
5. I cannot agree to your proposal.
6. I have great regard for my teacher.
7. She is gifted with a sweet voice.
8. I can’t agree to your proposal.
9. I have great regard for my teachers.
10. I am satisfied with your work.

Q. Fill up the blanks with appropriate prepositions.
1. The boy was charged ___ stealing.
2. You should be polite ___ your seniors.
3. I have a distaste ___ pop music.
4. Gandhi was convicted ___ lying.
5. The labourer lives ___ hand to mouth.
6. I warned him ___ driving so fast.
7. Always beware ___ false friends.
8. Great books deal ___ human problems.
9. The teacher was annoyed ___ me.
10. Socrates had no desire ___ wealth or comfort.

Answer:
1. The boy was charged with stealing.
2. You should be polite to your seniors.
3. I have a distaste for pop music.
4. Gandhi was convicted of lying.
5. The labourer lives from hand to mouth.
6. I warned him against driving so fast.
7. Always beware of false friends.
8. Great books deal with human problems.
9. The teacher was annoyed with me.
10. Socrates had no desire for wealth or comfort.

Q. Fill up the blanks with appropriate prepositions.
1. Pay attention ___ what your teacher says.
2. He is satisfied ___ his job.
3. I am indebted ___ you for your help.
4. Assam rich ___ minerals.
5. One should be conscious ___ one’s wealth.
6. Man does not live ___ bread alone.
7. There is an exception ___ every rule.
8. You should not boast ___ your wealth.
9. Mr. Sarma presided ___ the meeting.
10. She prefers tea ___ cold drinks.

Answer:
1. Pay attention to what your teacher says.
2. He is satisfied with his job.
3. I am indebted to you for your help.
4. Assam is rich in minerals.
5. One should be conscious of one’s wealth.
6. Man does not live by bread alone.
7. There is an exception to every rule.
8. You should not boast of/about your wealth.
9. Mr. Sarma presided over the meeting.
10. She prefers tea to cold drinks.

Q. Fill up the blanks with appropriate prepositions.
1. Nobody in the class could complete ___ Raju.
2. I cannot part ___ this book.
3. I was surprised ___ his behaviour.
4. He will come back ___ an hour.
5. The lame man lives ___ begging.
6. Do not run ___ money.
7. She was tired ___ waiting for him.
8. The train is bound ___ Howrah.
9. One should not boast ___ one’s wealth.
10. My sister excels ___ dancing.

Answer:
1. Nobody in the class could compete with Raju.
2. I cannot part with this book.
3. I was surprised at his behaviour.
4. He will come back in an hour.
5. The lame man lives by begging.
6. Do not run after money.
7. She was tired of waiting for him.
8. The train is bound for Howrah.
9. One should not boast of/about one’s wealth.
10. My sister excels at dancing.

Q. Fill up the blanks with appropriate prepositions.
1. That man is devoid ___ common sense.
2. This film is suitable ___ children.
3. The girl parted ___ her parents in tears.
4. Do not boast ___ your wealth.
5. The ship was bound ___ India.
6. He goes to school ___ bus.
7. He has been suffering ___ fever.
8. Assam is rich ___ minerals.
9. I prefer tea ___ cold drinks.
10. Shoes are made ___ leather.

Answer:
1. That man is devoid of common sense.
2. This film is suitable for children.
3. The girl parted from her parents in tears.
4. Do not boast of/about your wealth.
5. The ship was bound for India.
6. He goes to school by bus.
7. He has been suffering from fever.
8. Assam is rich in minerals.
9. I prefer tea to cold drinks.
10. Shoes are made of leather.

Q. Fill up the blanks with appropriate prepositions.
1. I cannot agree ___ your proposal.
2. The man repented ___ his past misdeeds.
3. She is gifted ___ a sweet voice.
4. Man doesn’t live ___ bread alone.
5. Always beware ___ false friends.
6. What is the time ___ your watch?
7. This is a quotation ___ Milton.
8. You should provide well ___ your children.
9. He has not yet recovered ___ his illness.
10. He sympathized ___ me in my sorrow.

Answer:
1. I cannot agree to your proposal.
2. The man repented of his past misdeeds.
3. She is gifted with a sweet voice.
4. Man doesn’t live by bread alone.
5. Always beware of false friends.
6. What is the time by your watch?
7. This is a quotation from Milton.
8. You should provide well for your children.
9. He has not yet recovered from his illness.
10. He sympathized with me in my sorrow.

Q. Fill up the blanks with appropriate prepositions.
1. The old man is hard ___ hearing.
2. There was a noise children ___ play.
3. Her mother is ___ the town council.
4. The teacher knows his students ___ name.
5. Babysitters are a boon ___ parents.
6. I met him ___ street.
7. Please pay attention ___ your studies.
8. He is an authority ___ science.
9. The teacher is full control ___ the class.
10. Happiness consists ___ speaking the truth.

Answer:
1. The old man is hard of hearing.
2. There was a noise of children at play.
3. Her mother is on the town council.
4. The teacher knows his students by name.
5. Babysitters are a boon to parents.
6. I met him on the street.
7. Please pay attention to your studies.
8. He is an authority on science.
9. The teacher is in full control of the class.
10. Happiness consists in speaking the truth.

Q. Fill up the blanks with appropriate prepositions.
1. One should be honest ___ dealing with fellowmen.
2. She is looking ___ a domestic help.
3. The burden seemed to much ___ him.
4. Health is preferable ___ wealth.
5. He is angry ___ his naughty sister.
6. The cow lives ___ grass.
7. He lives ___ hand to mouth.
8. He is appointed ___ the post.
9. She is junior ___ me by three years.
10. We go to school ___ bus.

Answer:
1. One should be honest in dealing with fellowmen.
2. She is looking for a domestic help.
3. The burden seemed too much for him.
4. Health is preferable to wealth.
5. He is angry with his naughty sister.
6. The cow lives on grass.
7. He lives from hand to mouth.
8. He is appointed to the post.
9. She is junior to me by three years.
10. We go to school by bus.

Q. Fill up the blanks with appropriate prepositions.
1. I am senior ___ your sister.
2. The president presided ___ the meeting.
3. She excels ___ dancing.
4. He always runs ___ money.
5. Flour is made ____ wheat.
6. Write your answers ___ black ink.
7. The cow lives ___ grass.
8. The train is bound ___ Delhi.
9. Assam is rich ___ minerals.
10. I met him ____ on street.

Answer:
1. I am senior to your sister.
2. The president presided over the meeting.
3. She excels at dancing.
4. He always runs after money.
5. Flour is made from wheat.
6. Write your answers in black ink.
7. The cow lives on grass.
8. The train is bound for Delhi.
9. Assam is rich in minerals.
10. I met him on the street.

Q. Fill up the blanks with appropriate prepositions.
1. Happiness consists ___ speaking the truth.
2. They are satisfied ___ your work.
3. Man doesn’t live ___ bread alone.
4. Rita excels ___ dancing.
5. He is looking ___ a domestic help.
6. The old man died ___ Covid-19.
7. Death is preferable ___ dishonour.
8. Mina comes ___ a rich family.
9. Butter is made ___ milk.
10. They are sitting ___ the dining table.

Answer:
1. Happiness consists in speaking the truth.
2. They are satisfied with your work.
3. Man doesn’t live by bread alone.
4. Rita excels at dancing.
5. He is looking for a domestic help.
6. The old man died of Covid-19.
7. Death is preferable to dishonour.
8. Mina comes from a rich family.
9. Butter is made from milk.
10. They are sitting at the dining table.

Q. Fill up the blanks with appropriate prepositions.
1. Ravi is senior ___ me by two years.
2. He was prevented ___ going to Delhi.
3. Flour is made ___ wheat.
4. Put the cup ___ the dish. (at/in/on/over)
5. The cows are ___ the field. (in/on/to/by)
6. Lila lives ___ her parents. (by/with/upon/at)
7. He is fond ___ reading novels.
8. This shop deals ___ stationery.
9. The train will stop ___ many stations.

Answer:
1. Ravi is senior to me by two years.
2. He was prevented from going to Delhi.
3. Flour is made from wheat.
4. Put the cup on the dish.
5. The cows are in the field.
6. Lila lives with her parents.
7. He is fond of reading novels.
8. This shop deals in stationery.
9. The train will stop at many stations.

SEBA Class IX English Reader Moments Chapter 2: The Adventures of Toto Assamese Translation

 ২/ টোটোৰ দুঃসাহসিক অভিযান

আপুনি কেতিয়াবা পোহনীয়া জন্তু হিচাপে বান্দৰৰ সন্তান জন্ম দিছেনে? টোটো এটা বান্দৰৰ পোৱালি। তেওঁ দুষ্টামি নে নম্ৰ, জানো আহক।

ককাই টংগা চালকৰ পৰা পাঁচ টকাৰ যোগেদি টোটো কিনিছিল। টংগা-চালকজনে সৰু ৰঙা বান্দৰটোক খাদ্য খোৱা ঠাইত বান্ধি ৰাখিছিল আৰু তাত বান্দৰটো ইমানেই ঠাইৰ বাহিৰত দেখা গৈছিল যে ককাই সিদ্ধান্ত লৈছিল যে তেওঁ সৰু ল’ৰাটোক নিজৰ ব্যক্তিগত চিৰিয়াখানাত যোগ দিব।

টোটো আছিল এটা ধুনীয়া বান্দৰ। গভীৰভাৱে চেট কৰা ভ্ৰুৰ তলত তেওঁৰ উজ্জ্বল চকু দুটা দুষ্টামিৰে জিলিকি উঠিছিল আৰু মুকুতাৰ দৰে বগা ৰঙৰ দাঁতবোৰ অতি সঘনাই এনে এটা হাঁহিত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল যিয়ে বৃদ্ধ এংলো-ইণ্ডিয়ান মহিলাসকলৰ জীৱনটোক ভয় খুৱাইছিল। কিন্তু হাত দুখন শুকাই যোৱা যেন লাগিছিল যেন বহু বছৰ ধৰি ৰ’দত আচাৰ কৰা হৈছে। তথাপিও তেওঁৰ আঙুলিবোৰ দ্ৰুত আৰু দুষ্ট আছিল; আৰু তেওঁৰ ঠেংখনে তেওঁৰ ভাল চেহেৰাত যোগ দিয়াৰ লগতে (ককাই বিশ্বাস কৰিছিল যে ঠেঙে যিকোনো ব্যক্তিৰ ভাল চেহেৰাত যোগ দিব) তৃতীয় হাতৰ কামো কৰিছিল। ডালত ওলমি থাকিবলৈ তেওঁ ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰিছিল; আৰু ই তেওঁৰ হাতৰ হাতৰ নাগালেৰে বাহিৰত থকা যিকোনো সুস্বাদু খাদ্য উলিয়াব পৰাকৈ সক্ষম আছিল।

আইতাই সদায় হুলস্থুল কৰিছিল যেতিয়া ককাই ঘৰলৈ কোনোবা নতুন চৰাই বা জন্তু আনিছিল। গতিকে সিদ্ধান্ত লোৱা হ’ল যে টোটোৰ উপস্থিতি তাইৰ পৰা গোপন কৰি ৰাখিব লাগে যেতিয়ালৈকে তাইৰ মেজাজ বিশেষভাৱে ভাল নহয়। ককা আৰু মই তেওঁক মোৰ শোৱা কোঠাৰ বেৰলৈ খোলা সৰু আলমাৰী এটাত থৈ দিলোঁ, য’ত তেওঁক সুৰক্ষিতভাৱে বান্ধি থোৱা আছিল - বা আমিও তেনেকৈয়ে ভাবিছিলো - বেৰত বান্ধি থোৱা পেগ এটাত।

কেইঘণ্টামানৰ পাছত যেতিয়া ককা আৰু মই টোটোক মুকলি কৰিবলৈ উভতি আহিলোঁ, তেতিয়া আমি দেখিলোঁ যে ককাই বাছি লোৱা কিছুমান অলংকাৰিক কাগজেৰে ঢাকি থোৱা বেৰবোৰ এতিয়া উলংগ ইটা আৰু প্লাষ্টাৰৰ দৰে থিয় হৈ আছে। বেৰৰ পেগটো চকেটৰ পৰা ৰেঞ্চ কৰি লোৱা হৈছিল আৰু তাত ওলমি থকা মোৰ স্কুলৰ ব্লেজাৰটো ছিন্নভিন্ন হৈ পৰিছিল। আইতাই কি ক’ব বুলি ভাবিলোঁ৷ কিন্তু ককাই চিন্তা কৰা নাছিল;
টটোৰ অভিনয়ত তেওঁ যেন সন্তুষ্ট হৈছিল ।

"সি চতুৰ" ককাই ক'লে। "সময় দিলে মই নিশ্চিত যে সি তোমাৰ ব্লেজাৰৰ ফাটি যোৱা টুকুৰাবোৰ ৰছীত বান্ধিব পাৰিলেহেঁতেন, আৰু খিৰিকীৰ পৰা পলায়ন কৰিব পাৰিলেহেঁতেন!"

ঘৰটোত তেওঁৰ উপস্থিতি এতিয়াও গোপন, টোটোক এতিয়া চাকৰৰ ঘৰৰ এটা ডাঙৰ পিঞ্জৰালৈ বদলি কৰা হ’ল য’ত ককাৰ পোহনীয়া জন্তু এটাই অতি মিলাপ্ৰীতিৰে একেলগে বাস কৰিছিল এটা কাছ, এযোৰ শহাপহু, এটা বশ কাছ আৰু কিছু সময়ৰ বাবে মোৰ পোহনীয়া ছাগলী। কিন্তু বান্দৰটোৱে ৰাতি কোনো সংগীক শুবলৈ নিদিলে; গতিকে পিছদিনা ছাহাৰানপুৰত পেঞ্চন ল’বলৈ ডেহৰা দুন এৰি যাবলগীয়া হোৱা ককাই তেওঁক লগত লৈ যোৱাৰ সিদ্ধান্ত ল’লে।

দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে সেই ভ্ৰমণত ককাৰ লগত যাব নোৱাৰিলোঁ যদিও পিছত তেওঁ মোক এই বিষয়ে ক’লে। টোটোৰ বাবে এটা ডাঙৰ ক’লা কেনভাছ কিট-বেগ যোগান ধৰা হৈছিল। তলত কিছু খেৰ থকা এইটোৱেই তেওঁৰ নতুন বাসস্থান হৈ পৰিল। বেগটো বন্ধ কৰাৰ সময়ত কোনো পলায়ন নাছিল। ট’টোৱে খোলাটোৰ মাজেৰে হাত দুখন সোমাব পৰা নাছিল আৰু কেনভাছখন বৰ শক্তিশালী আছিল যাৰ বাবে তেওঁ তাৰ মাজেৰে কামোৰিব পৰা নাছিল। ইলিছৰ বাহিৰলৈ ওলাই অহাৰ প্ৰচেষ্টাৰ প্ৰভাৱ মাথোঁ বেগটো মজিয়াত গুটিয়াই গুটিয়াই বা মাজে মাজে বতাহত জপিয়াই পৰাৰ দৰে হৈছিল যিটো প্ৰদৰ্শনীয়ে ডেহৰা দুন ৰেলৱে প্লেটফৰ্মত দৰ্শকৰ এক কৌতুহলী ভিৰ আকৰ্ষণ কৰিছিল।

ছাহাৰানপুৰলৈকে টোটো বেগটোত থাকিল, কিন্তু ককাই ৰেলৱেৰ টাৰ্ণষ্টাইলত টিকটটো প্ৰস্তুত কৰি থাকোঁতে টোটোৱে হঠাতে বেগৰ পৰা মূৰটো উলিয়াই টিকট সংগ্ৰাহকজনক বহল হাঁহি এটা মাৰিলে।

বেচেৰাটো আচৰিত হৈ পৰিল; কিন্তু, মনৰ অতি উপস্থিতিৰে আৰু ককাৰ বহুত বিৰক্তিকৰ হৈ তেওঁ ক'লে, "ছাৰ, আপোনাৰ লগত এটা কুকুৰ আছে। সেই অনুসৰি আপুনি তাৰ মূল্য দিব লাগিব।"

বৃথাই ককাই টোটোক বেগৰ পৰা উলিয়াই আনিলে; বৃথাই তেওঁ প্ৰমাণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিলে যে বান্দৰ এটা কুকুৰ হিচাপে, আনকি চতুৰ্ভুজ হিচাপেও যোগ্যতা অৰ্জন নকৰে। টিকট সংগ্ৰাহকে টোটোক কুকুৰ বুলি শ্ৰেণীভুক্ত কৰিছিল; আৰু তিনি টকা আছিল তেওঁৰ ভাড়া হিচাপে গতাই দিয়া ধন।

তাৰ পাছত ককাই, কেৱল নিজৰ পিঠিখন পাবলৈ, পকেটৰ পৰা আমাৰ পোহনীয়া কাছটো লৈ গ’ল, আৰু ক’লে। "এইটোৰ বাবে মই কি দিব লাগিব, যিহেতু আপুনি সকলো জীৱ-জন্তুৰ বাবে ধন লয়?"

টিকট সংগ্ৰাহকে কাছটোলৈ ভালদৰে চাই তৰ্জনী আঙুলিৰে ঠেলি দিলে, ককাক সন্তুষ্ট আৰু বিজয়ী দৃষ্টিৰে চালে আৰু ক'লে, "কোনো চাৰ্জ নাই। ই কুকুৰ নহয়।"

অৱশেষত যেতিয়া টোটোক আইতাই গ্ৰহণ কৰিলে তেওঁক গোহালিত এটা আৰামদায়ক ঘৰ দিয়া হ’ল, য’ত তেওঁৰ সংগীৰ বাবে পৰিয়ালৰ গাধ নানা আছিল। ট’টোৰ প্ৰথম ৰাতি গোহালিত ককাই তেওঁক লগ কৰি চালে যে তেওঁ আৰামত আছে নেকি। তেওঁৰ আচৰিত হ’ল যে তেওঁ নানাক, কোনো কাৰণ নোহোৱাকৈয়ে, তাইৰ হলটাৰটো টানি থকা আৰু তাইৰ মূৰটো ঘাঁহৰ গোট এটাৰ পৰা যিমান পাৰি দূৰত ৰাখিবলৈ চেষ্টা কৰা দেখিলে।

ককাই নানাক তাইৰ ঠেংৰ ওপৰেৰে এটা চৰ মাৰিলে আৰু তাই পিছলৈ জোকাৰি গ’ল, টোটোক লগত টানি লৈ গ’ল। চোকা সৰু সৰু দাঁত দুটাৰে তাইৰ দীঘল কাণ দুখন বান্ধি থৈছিল।

টোটো আৰু নানা কেতিয়াও বন্ধুত্ব হোৱা নাছিল।

শীতকালৰ ঠাণ্ডা সন্ধিয়াবোৰত টোটোৰ বাবে এটা ডাঙৰ উপহাৰ আছিল আইতাই গা ধোৱাৰ বাবে দিয়া গৰম পানীৰ ডাঙৰ বাটিটো। তেওঁ ধূৰ্ততাৰে হাতেৰে উষ্ণতা পৰীক্ষা কৰিছিল, তাৰ পিছত লাহে লাহে গা ধোৱাত ভৰি দিছিল, প্ৰথমে এটা ভৰি, তাৰ পিছত আনখন (মোক কৰা দেখাৰ দৰে), ডিঙিলৈকে পানীত সোমাই যোৱালৈকে।

এবাৰ আৰাম পালে তেওঁ চাবোনটো হাতত বা ভৰিত লৈ, গোটেই গাটো ঘঁহিছিল। পানী ঠাণ্ডা হ’লে সি ওলাই আহি শুকুৱাবলৈ যিমান পাৰে খৰধৰকৈ পাকঘৰৰ জুইৰ ওচৰলৈ দৌৰিছিল। এই অভিনয়ৰ সময়ত যদি কোনোবাই তেওঁক হাঁহিছিল তেন্তে টোটোৰ অনুভৱত আঘাত পাব আৰু তেওঁ গা ধোৱাৰ কাম আগবাঢ়ি যাবলৈ অস্বীকাৰ কৰিব। এদিন টোটোৱে নিজকে জীয়াই থকা অৱস্থাত উতলাবলৈ প্ৰায় সফল হ’ল।

পাকঘৰৰ এটা ডাঙৰ কেটলি চাহৰ বাবে উতলিবলৈ জুইত থৈ দিয়া হৈছিল আৰু টোটোৱে নিজকে ইয়াতকৈ ভাল কাম নোহোৱাকৈয়ে ঢাকনিখন আঁতৰোৱাৰ সিদ্ধান্ত ল’লে। পানীখিনি মাত্ৰ গা ধোৱাৰ বাবে যথেষ্ট গৰম বুলি বিচাৰি পাই সি সোমাই গ’ল, মুকলি কেটলিটোৰ পৰা মূৰটো ওলাই আহিল। এইটো অলপ সময়ৰ বাবে ঠিকেই আছিল, যেতিয়ালৈকে পানী উতলিবলৈ ধৰিলে। টোটোৱে তেতিয়া নিজকে অলপ ডাঙৰ কৰিলে; কিন্তু বাহিৰত ঠাণ্ডা পাই আকৌ বহিল। কিছু সময় সি ওপৰলৈ তললৈ জপিয়াই থাকিল, যেতিয়ালৈকে আইতাই আহি তাক আধা সিজোৱাকৈ কেটলিৰ পৰা উলিয়াই আনিলে।

যদি মগজুৰ কোনো অংশ বিশেষকৈ দুষ্টামিৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত, তেন্তে সেই অংশটো বহুলাংশে ট’ট’ত বিকশিত হৈছিল। সি সদায় বস্তুবোৰ টুকুৰা টুকুৰ কৰি আছিল। যেতিয়াই মোৰ এগৰাকী পেহীয়েক তেওঁৰ ওচৰলৈ আহিছিল, তেতিয়াই তেওঁ তাইৰ পোছাকখনত ধৰি ফুটা এটা ফালিবলৈ সকলো প্ৰচেষ্টা চলাইছিল।

এদিন দুপৰীয়াৰ আহাৰ গ্ৰহণৰ সময়ত ডাইনিং-টেবুলৰ মাজত পুলাওৰ ডাঙৰ বাচন এটা থিয় হৈ আছিল। আমি কোঠাটোত সোমাই গ’লোঁ, ট’টোৱে নিজকে ভাতেৰে ষ্টাফ কৰি থকা দেখিলোঁ৷ আইতাই চিঞৰি উঠিল আৰু টোটোৱে তাইৰ ফালে প্লেট এখন দলিয়াই দিলে। মোৰ এগৰাকী পেহীয়ে লৰালৰিকৈ আগবাঢ়ি আহি মুখত পানী এগিলাচ পালে। ককা আহি পোৱাৰ লগে লগে টোটোৱে পুলাওৰ বাচনটো তুলি লৈ খিৰিকীৰে বাহিৰলৈ ওলাই আহিল। আমি তেওঁক কঁঠাল গছৰ ডালত পাইছিলোঁ, বাচনটো এতিয়াও তেওঁৰ কোলাত। তেওঁ গোটেই দুপৰীয়াটো তাতেই থাকিল, ভাতৰ মাজেৰে লাহে লাহে খাই, প্ৰতিটো শস্য শেষ কৰিবলৈ দৃঢ়প্ৰতিজ্ঞ। আৰু তাৰ পাছত, তাক চিঞৰি থকা আইতাকক ক্ষোভিত কৰিবলৈ সি বাচনটো গছৰ পৰা তললৈ পেলাই দিলে, আৰু এশ টুকুৰা ভাঙি যোৱাৰ লগে লগে আনন্দত আড্ডা মাৰিলে।

স্পষ্টভাৱে টোটো আমি বেছি দিন ৰাখিব পৰা ধৰণৰ পোহনীয়া জন্তু নাছিল। আনকি ককাইও সেই কথা উপলব্ধি কৰিছিল। আমাৰ ধন-সম্পত্তি নাছিল, আৰু সঘনাই বাচন-বৰ্তন, কাপোৰ, পৰ্দা আৰু ৱালপেপাৰ হেৰুৱাই পেলোৱাৰ সামৰ্থ্য নাছিল। গতিকে ককাই টংগা-চালকজনক বিচাৰি পালে, আৰু টোটোক মাত্ৰ তিনি টকাত তেওঁক ঘূৰাই বিক্ৰী কৰিলে।

লেখক: RUSKIN BOND


শব্দকোষ

টাৰ্ণষ্টাইল: উলম্ব খুঁটাত সংলগ্ন ঘূৰ্ণনশীল অনুভূমিক বাহুৰে গঠিত যান্ত্ৰিক গেট, য'ত এটা সময়ত মাত্ৰ এজন ব্যক্তিয়েহে

হাল্টাৰৰ মাজেৰে পাৰ হ'ব পাৰে: ঘোঁৰা বা অন্য প্ৰাণীৰ মূৰৰ চাৰিওফালে ৰখা ৰছী বা ষ্ট্ৰেপ।

1.
টোটো ককাৰ ব্যক্তিগত চিৰিয়াখানালৈ কেনেকৈ আহে ?

২/ "টোটো আছিল এজন ধুনীয়া বান্দৰ।" কি অৰ্থত টোটো ধুনীয়া?

৩/ ককাই টোটোক কিয় লৈ যায় চাহাৰনপুৰলৈ আৰু কেনেকৈ? টিকট সংগ্ৰাহকে টোটোক কুকুৰ বুলি ক’বলৈ কিয় জোৰ দিয়ে?

৪/ টোটোৱে কেনেকৈ গা ধুব? এই কাম কৰিবলৈ তেওঁ ক’ত শিকিছে? টোটোৱে কেনেকৈ নিজকে জীয়াই থকা অৱস্থাত প্ৰায় উতলাই লয়?

৫/ লেখকে কিয় কৈছে, "টটো আমি বেছি দিন ৰাখিব পৰা ধৰণৰ পোহনীয়া জন্তু নাছিল"?

TALK ABOUT IT
আপোনাৰ পেল আছে নেকি? আপোনাৰ পোহনীয়া জন্তুটো দুষ্ট নেকি? ক্লাছক এই বিষয়ে কওক।

'মোৰ পৰিয়াল আৰু অন্যান্য প্ৰাণী জেৰাল্ড ডাৰেলৰ দ্বাৰা '

• ককাৰ ব্যক্তিগত চিৰিয়াখানা' ৰাস্কিন বণ্ডৰ দ্বাৰা
• ৰুডিয়াৰ্ড কিপলিঙৰ জংগল বুক

SEBA Class IX English Reader Moments Chapter 1: The Lost Child Assamese Translation

 ১) হেৰাই যোৱা সন্তান

এটা শিশুৱে মাক-দেউতাকৰ লগত মেলালৈ যায়। তেওঁ সুখী আৰু উত্তেজিত আৰু তাত প্ৰদৰ্শিত মিঠাই আৰু খেলনা বিচাৰে। কিন্তু মাক-দেউতাকে তাৰ বাবে সেইবোৰ কিনি নিদিয়ে। তেন্তে তেওঁ কিয় নাকচ কৰে যেতিয়া আন কোনোবাই তেওঁক সেইবোৰ আগবঢ়ায়?

বসন্তৰ উৎসৱ আছিল। সৰু সৰু লেন আৰু আলিৰ শীতকালীন ছাঁৰ পৰা ওলাই আহিল এক উল্লাসিত পৰিধান কৰা মানৱতা। কোনোবাই খোজ কাঢ়িছিল, কোনোবাই ঘোঁৰাত উঠিছিল, কোনোবাই বহিছিল, বাঁহ আৰু ম’হৰ গাড়ীত কঢ়িয়াই লৈ ফুৰিছিল। জীৱন আৰু হাঁহিৰে ভৰি থকা এজন সৰু ল’ৰাই দেউতাকৰ ভৰিৰ মাজত দৌৰি গ’ল।

"আহা ল'ৰা, আহক" পিছ পৰি থকাৰ সময়তে মাক-দেউতাকে মাতিলে। বাটত শাৰী পাতি থকা দোকানবোৰৰ খেলনাবোৰত মুগ্ধ হৈ পৰিল।

সিহঁতৰ মাত মানি ভৰি দুখন মাক-দেউতাকৰ ফালে লৰালৰিকৈ গ’ল, চকু দুটা এতিয়াও পিছুৱাই যোৱা খেলনাবোৰত ৰৈ আছে। সিহঁতে তাৰ অপেক্ষাত ৰৈ থকা ঠাইলৈ অহাৰ লগে লগে সিহঁতৰ চকুত থকা অস্বীকাৰৰ পুৰণি ঠাণ্ডা চাৱনিটো ভালদৰে জানিও সি তাৰ হৃদয়ৰ বাসনাক দমন কৰিব নোৱাৰিলে।

"মোক সেই খেলনাটো লাগে" সি অনুৰোধ কৰিলে।

দেউতাকে ৰঙা চকুৰে তালৈ চালে, চিনাকি অত্যাচাৰীৰ ধৰণেৰে।

 
দিনটোৰ মুক্ত আত্মাই গলি যোৱা মাকে কোমল হৈ ধৰিবলৈ আঙুলিটো দি ক'লে, "চোৱা ল'ৰা, তোমাৰ আগত কি আছে!"

ফুলৰ সৰিয়হৰ পথাৰ, মাইলৰ পিছত মাইল সম ভূমিৰ ওপৰেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে গলি যোৱা সোণৰ দৰে শেঁতা।

ফুলৰ পৰা মিঠাতা বিচাৰি অকলশৰীয়া ক’লা মৌমাখি বা পখিলাৰ উৰণত বাধা দি ড্ৰেগন-ফ্লাইৰ এটা দলে নিজৰ গোলমাল বেঙুনীয়া ডেউকাত হুলস্থুল কৰি আছিল। শিশুটিয়ে নিজৰ দৃষ্টিৰে বতাহত সিহঁতৰ পিছে পিছে গৈ থাকিল, যেতিয়ালৈকে সিহঁতৰ এজনে ডেউকা দুখন স্থিৰ কৰি জিৰণি ল’ব নোৱাৰে আৰু সি ধৰিবলৈ চেষ্টা কৰিব। কিন্তু ই উৰি ফুৰিছিল, লৰচৰ কৰি, বতাহত ওপৰলৈ উঠিছিল, যেতিয়া সি ইয়াক হাতত প্ৰায় ধৰি লৈছিল। তেতিয়া মাকে সতৰ্কবাণী এটা মাতিলে: "আহা ল'ৰা, আহক, ফুটপাথলৈ আহক।"

সি উল্লাসিত হৈ মাক-দেউতাকৰ ফালে দৌৰি গ’ল আৰু অলপ সময় সিহঁতৰ কাষেৰে খোজ কাঢ়ি গ’ল, হৈ। কিন্তু অতি সোনকালেই পিছ পৰি ৰৈ গ’ল, ফুটপাথৰ কাষৰ সৰু সৰু পোক-পৰুৱা আৰু কৃমিবোৰে ৰ’দ উপভোগ কৰিবলৈ নিজৰ লুকাই থকা ঠাইৰ পৰা ওলাই আহিছিল।

"আহা ল'ৰা, আহক!" তাৰ মাক-দেউতাকে কুঁৱাৰ ধাৰৰ দাঁতিত বহি থকা বাগিচা এখনৰ ছাঁৰ পৰা মাতিলে। সি দৌৰি গ’ল সিহঁতৰ ফালে।
বাগিচাখনত সোমাই শিশুটিৰ ওপৰত ডেকা ফুলৰ বৰষুণ এটা পৰিল আৰু মাক-দেউতাকক পাহৰি সি বৰষুণৰ পাহিবোৰ হাতত গোটাই ল’বলৈ ধৰিলে। কিন্তু ল’! কপৌৰ হুমুনিয়াহ শুনি সি মাক-দেউতাকৰ ফালে দৌৰি গ'ল, চিঞৰি উঠিল, "কপৌ! কপৌ!" তাৰ পাহৰি যোৱা হাত দুখনৰ পৰা বৰষুণৰ পাহিবোৰ তললৈ নামি আহিল।

"আহা ল'ৰা, আহক!" তেওঁলোকে শিশুটিক মাতিলে, যি এতিয়া বনৰীয়া কেপাৰ পিন্ধি বেন গছজোপাৰ চাৰিওফালে দৌৰি গৈছিল আৰু তাক গোটাই লৈ তেওঁলোকে সৰিয়হৰ পথাৰবোৰৰ মাজেৰে মেলালৈ যোৱা সৰু, আঁকোৰগোজ খোজকাঢ়ি যোৱা পথটো লৈছিল।

গাঁৱৰ ওচৰ পাওঁতে শিশুটিয়ে ভিৰেৰে ভৰা আন বহুতো ফুটপাথ দেখা পালে, মেলাৰ ঘূৰ্ণীবতাহৰ লগত একত্ৰিত হৈ পৰিল আৰু তেওঁ প্ৰৱেশ কৰা জগতখনৰ বিভ্ৰান্তিৰ প্ৰতি লগে লগে বিকৃত আৰু মুগ্ধ হোৱা যেন অনুভৱ হ’ল।

এজন মিঠামাংস বিক্ৰেতাই প্ৰৱেশদ্বাৰৰ চুকত "গুলাব-জামান, ৰাছাগুল্লা, বুৰ্ফি, জালেবি" বুলি হক কৰিলে আৰু ৰূপ আৰু সোণৰ পাতেৰে সজাই থোৱা বহুতো ৰঙীন মিঠাইৰ স্থাপত্যৰ তলত তেওঁৰ কাউণ্টাৰৰ চাৰিওফালে ভিৰ হেঁচা মাৰি ধৰিলে। শিশুটিয়ে চকু মেলি চাই থাকিল আৰু তাৰ প্ৰিয় মিঠাইৰ বাবে মুখত পানী ওলাই আহিল। "মোক সেই বুৰ্ফিটো লাগে" সি লাহেকৈ গুণগুণাই উঠিল। কিন্তু ভিক্ষা কৰি থাকোঁতে তেওঁ আধা গম পাইছিল যে তেওঁৰ অনুৰোধৰ প্ৰতি কোনো গুৰুত্ব দিয়া নহ’ব কাৰণ তেওঁৰ মাক-দেউতাকে তেওঁক লোভী বুলি ক’ব। গতিকে উত্তৰৰ বাবে অপেক্ষা নকৰাকৈয়ে সি আগবাঢ়ি গ’ল।

এজন ফুল বিক্ৰেতাই হক কৰিলে, "গুলমোহৰৰ মালা, গুলমোহুৰৰ মালা!" শিশুটিক অপ্ৰতিৰোধ্যভাৱে টানি অনা যেন লাগিল। ফুলবোৰ থুপ খাই পৰি থকা টোপোলাটোৰ ফালে গৈ সি আধা গুণগুণাই ক'লে, "মোক সেই মালাখন লাগে।" কিন্তু তেওঁ ভালদৰেই জানিছিল যে মাক-দেউতাকে তেওঁক সেই ফুলবোৰ কিনিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিব কাৰণ তেওঁলোকে সস্তীয়া বুলি ক’ব। গতিকে উত্তৰৰ বাবে অপেক্ষা নকৰাকৈয়ে তেওঁ আগবাঢ়ি গ’ল।

হালধীয়া, ৰঙা, সেউজীয়া আৰু বেঙুনীয়া ৰঙৰ বেলুন উৰি থকা খুঁটা এটা হাতত লৈ এজন মানুহ থিয় হৈ আছিল। শিশুটিক কেৱল সিহঁতৰ ৰেচম ৰঙৰ ৰামধেনুৰ গৌৰৱেই লৈ গ’ল আৰু সেইবোৰ সকলোকে দখল কৰাৰ এক আপ্লুত ইচ্ছাৰে ভৰি পৰিল। কিন্তু সি ভালদৰেই জানিছিল যে মাক-দেউতাকে বেলুনবোৰ কেতিয়াও কিনি নিদিয়ে কাৰণ সিহঁতে ক’ব যে সি এনেকুৱা খেলনা খেলিবলৈ বৰ বয়সীয়াল। গতিকে আৰু আগবাঢ়ি গ’ল।

সাপ-মন্ত্ৰী এজনে ঝুৰি এটাত নিজকে কুণ্ডলীবদ্ধ কৰি লোৱা সাপ এটাক বাঁহী বজাই থিয় হৈ আছিল, মূৰটো হাঁসৰ ডিঙিৰ দৰে ৰূপৱতী বেঁকাকৈ ওপৰলৈ তুলি লৈছিল, আনহাতে সংগীতে অদৃশ্য জলপ্ৰপাতৰ মৃদু ঢৌৰ দৰে তাৰ অদৃশ্য কাণত চুৰি হৈ গৈছিল। শিশুটি সাপ-মন্ত্ৰীজনৰ ফালে গ’ল। কিন্তু, সাপ-মন্ত্ৰীজনে বজোৱাৰ দৰে ইমান মোটা সংগীত শুনিবলৈ মাক-দেউতাকে নিষেধ কৰা বুলি জানি সি আৰু আগবাঢ়ি গ’ল।

পূৰ্ণ গতিত চলি আছিল এটা ঘূৰণীয়া পথ। ঘূৰ্ণীবতাহৰ গতিৰে লৈ যোৱা পুৰুষ, মহিলা আৰু শিশুৱে মূৰ ঘূৰোৱা হাঁহিত চিঞৰি উঠিল আৰু কান্দিলে। শিশুটিয়ে সিহঁতক মনোযোগেৰে চাই থাকিল আৰু তাৰ পিছত সি এটা সাহসী অনুৰোধ কৰিলে: "মই ঘূৰণীয়া পথত যাব বিচাৰো, প্লিজ দেউতা। মা।"

কোনো উত্তৰ পোৱা নাছিল। মাক-দেউতাকৰ ফালে চাবলৈ ঘূৰি চালে। তেওঁলোক নাছিল, তেওঁৰ আগত। সি ঘূৰি চাই চিথাৰ চাইডলৈ চালে। তেওঁলোক তাত নাছিল। পিছফালে চালে। তাৰ কোনো চিন-মোকাম নাছিল।

এটা ভৰপূৰ। তাৰ শুকান ডিঙিৰ ভিতৰত গভীৰ কান্দোন উঠিল আৰু হঠাতে শৰীৰৰ জোকাৰণি এটাৰে সি থিয় হৈ থকা ঠাইৰ পৰা দৌৰি গ'ল, প্ৰকৃত ভয়ত কান্দিলে, "মা, দেউতা।" চকুৰ পৰা চকুলো ওলাই আহিল, গৰম আৰু উগ্ৰ; তাৰ ৰঙা পৰা মুখখন ভয়ত জোকাৰি গৈছিল। আতংকিত হৈ সি প্ৰথমে এফালে দৌৰি গ’ল, তাৰ পিছত আনটো ফাললৈ, ইফালে সিফালে, ক’লৈ যাব লাগে নাজানি। "মা দেউতা" সি কান্দিলে। তাৰ হালধীয়া পাগুৰিটো খুলি আহিল আৰু কাপোৰবোৰ বোকা হৈ পৰিল।

কিছু সময় দৌৰাৰ খঙত ইফালে সিফালে দৌৰি আহি সি পৰাজিত হৈ থিয় হৈ থাকিল, তাৰ কান্দোনক হুমুনিয়াহত দমন কৰি ৰাখিলে। সেউজীয়া ঘাঁহনিখনৰ ওপৰত অলপ দূৰৈত তেওঁ দেখা পাইছিল, তেওঁৰ ফিল্মী চকুৰে, পুৰুষ-মহিলা কথা পতা। উজ্জ্বল হালধীয়া কাপোৰৰ টুকুৰাবোৰৰ মাজলৈ সি মনোযোগেৰে চাবলৈ চেষ্টা কৰিলে, কিন্তু কেৱল হাঁহি আৰু কথা কোৱাৰ স্বাৰ্থত যেন হাঁহি-ধেমালি কৰা এই মানুহবোৰৰ মাজত দেউতাক আৰু মাকৰ কোনো চিন-মোকাম নাছিল।

সি আকৌ খৰধৰকৈ দৌৰি গ’ল। এইবাৰ এনে এটা মন্দিৰলৈ য’ত মানুহে ভিৰ কৰা যেন লাগিছিল। ইয়াৰ প্ৰতিটো সৰু ইঞ্চি ঠাই পুৰুষেৰে ভৰি পৰিছিল যদিও তেওঁ মানুহৰ ভৰিৰ মাজেৰে দৌৰি গৈছিল। তাৰ সৰু হুমুনিয়াহটো ৰৈ গ'ল: "মা। দেউতা!" মন্দিৰৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ওচৰত অৱশ্যে ভিৰটো বৰ ডাঠ হৈ পৰিল: মানুহে ইজনে সিজনক ঠেলি দিলে। গধুৰ মানুহ, জিলিকি থকা, হত্যাকাৰী চকু আৰু গধুৰ কান্ধ। বেচেৰা শিশুটিয়ে সিহঁতৰ ভৰিৰ মাজত এটা বাট ঠেলি দিবলৈ যথেষ্ট কষ্ট কৰিলে যদিও সিহঁতৰ নিষ্ঠুৰ গতিবিধিৰ দ্বাৰা ইফালে সিফালে টোকৰ মাৰিলে হয়তো সি ভৰিৰ তলত ভৰিৰে গচকি গ'লহেঁতেন, যদিহে সি মাতৰ সৰ্বোচ্চ স্বৰত চিঞৰি নাথাকিলহেঁতেন, "দেউতা, মা!" ঢৌৱা ভিৰৰ মাজৰ এজন মানুহে তেওঁৰ কান্দোন শুনি অতি কষ্টেৰে কুঁজৰাই তেওঁক কোলাত তুলি ল’লে।

"কেনেকৈ আহিল ল'ৰা? কাৰ কেঁচুৱা?" মানুহজনে গণৰ পৰা আঁতৰি গৈ সুধিলে। শিশুটিয়ে এতিয়া আগৰ তুলনাত অধিক তিক্তভাৱে কান্দিলে আৰু মাথোঁ কান্দিলে, "মোৰ মাক লাগে। মোক মোৰ দেউতাক লাগে!"

মানুহজনে তেওঁক ঘূৰণীয়া পথলৈ লৈ গৈ তেওঁক শান্ত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিলে। "ঘোঁৰাত উঠিব নেকি?" ৰিঙৰ কাষ চাপি আহি সি লাহেকৈ সুধিলে। শিশুটিৰ ডিঙি ফাটি হাজাৰটা হুমুনিয়াহ কাঢ়িলে আৰু সি কেৱল চিঞৰিলে। "মাক লাগে, দেউতাক লাগে!"


মানুহজনে সেই ঠাইৰ ফালে আগবাঢ়ি গ’ল য’ত সাপ-মন্ত্ৰীজনে এতিয়াও দোল খাই থকা কব্ৰাটোক বাঁহীত বজাই আছিল। "সেই ধুনীয়া সংগীতটো শুনা ল'ৰা!" সি অনুৰোধ কৰিলে। কিন্তু শিশুটিয়ে আঙুলিৰে কাণ দুখন বন্ধ কৰি নিজৰ দুগুণ ষ্ট্ৰেইনটো চিঞৰিলে: "মোক মোৰ মা লাগে। মোক মোৰ দেউতাক লাগে!" মানুহজনে তাক বেলুনবোৰৰ ওচৰলৈ লৈ গ’ল। বেলুনবোৰৰ উজ্জ্বল ৰঙে শিশুটিৰ মনোযোগ বিচলিত কৰি নিস্তব্ধ কৰি তুলিব বুলি ভাবিছিল। "ৰামধেনু ৰঙৰ বেলুন এটা বিচাৰিবনে?" সি বুজাই-বঢ়াই সুধিলে। শিশুটিয়ে উৰি থকা বেলুনবোৰৰ পৰা চকু ঘূৰাই আনি মাথোঁ হুমুনিয়াহ কাঢ়িলে, "মোক মাক লাগে, দেউতাক লাগে!"

এতিয়াও শিশুটিক সুখী কৰিবলৈ চেষ্টা কৰি থকা মানুহজনে তাক ফুল বিক্ৰেতাজন বহি থকা গেটখনলৈ লৈ গ’ল। "চোৱা! সেই ধুনীয়া ফুলবোৰৰ গোন্ধ পাইছানে ল'ৰা! ডিঙিত মালা এটা লগাব বিচাৰিবানে?"

শিশুটিয়ে টোপোলাটোৰ পৰা নাক আঁতৰাই নিজৰ হুমুনিয়াহটো পুনৰ ক'লে, "মোক মাক লাগে, দেউতাক লাগে!"
মিঠাই উপহাৰ দি নিজৰ অশান্তিপূৰ্ণ চাৰ্জটো হাস্যৰস কৰিবলৈ ভাবি মানুহজনে তাক মিঠাইৰ দোকানৰ কাউণ্টাৰলৈ লৈ গ’ল। "কি মিঠাই ভাল পাব ল'ৰা?" সি সুধিলে। শিশুটিয়ে মিঠাইৰ দোকানখনৰ পৰা মুখখন ঘূৰাই মাথোঁ হুমুনিয়াহ কাঢ়িলে, "মোক মাক লাগে। মোক মোৰ দেউতাক লাগে!"

লিখক:মুল ৰাজ আনন্দ

চিন্তা কৰক

১/ শিশুৱে মেলালৈ যোৱাৰ পথত কি কি বস্তু দেখা পায়? কিয় পিছ পৰি আছে তেওঁ?

২/ মেলাত তেওঁ বহুত বস্তু বিচাৰে। সেইবোৰ কি? উত্তৰৰ বাবে অপেক্ষা নকৰাকৈ কিয় আগবাঢ়ি যায়?

৩/ তেওঁ কেতিয়া উপলব্ধি কৰে যে তেওঁ বাট হেৰুৱাইছে? তেওঁৰ উদ্বিগ্নতা আৰু নিৰাপত্তাহীনতাৰ বৰ্ণনা কেনেকৈ কৰা হৈছে?

৪/ হেৰুৱা শিশুৱে কাৰ্লিয়েৰ বিচৰা বস্তুবোৰৰ প্ৰতি আগ্ৰহ কিয় হেৰুৱাই পেলায়?

৫/ শেষত কি হয় বুলি আপুনি ভাবে? শিশুটিয়ে মাক-দেউতাকক বিচাৰি পায় নেকি?


TALK ABOUT IT

কেনেকৈ নিশ্চিত কৰিব পাৰি যে হেৰাই নাযায়।

পৰামৰ্শ দিয়া পঠন

মুল্ক ৰাজ আনন্দৰ দ্য কুলি
ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ 'কাবুলৱাল্লাহ'